{"id":13253,"date":"2026-10-17T08:48:19","date_gmt":"2026-10-17T03:48:19","guid":{"rendered":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/?p=13253"},"modified":"2026-10-17T08:48:19","modified_gmt":"2026-10-17T03:48:19","slug":"nasiyaga-xarid-qilayotgan-istemolchi-nimalarni-tekshirishi-kerak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/archives\/13253","title":{"rendered":"Nasiyaga xarid qilayotgan iste&#8217;molchi nimalarni tekshirishi kerak?"},"content":{"rendered":"<h4>Oylik to\u02bblovning kichikligi sizni chalg\u02bbitmasin: eng muhimi \u2014 xarid uchun jami qancha pul to\u02bblashingizni bilish!<\/h4>\n<p>Bugun maishiy texnika, smartfon, mebel, kiyim-kechak va boshqa ko\u02bbplab mahsulotlarni nasiyaga yoki bo\u02bblib-bo\u02bblib to\u02bblash sharti bilan xarid qilish mumkin. Bunday imkoniyat xarajatlarni bir vaqtning o\u02bbzida to\u02bbliq amalga oshirmasdan, zarur mahsulotni xarid qilishga yordam beradi.<\/p>\n<p>Biroq shoshilinch qaror, shartnomani o\u02bbqimasdan imzolash yoki faqat oylik to\u02bblov miqdoriga qarab xarid qilish keyinchalik moliyaviy qiyinchiliklarga sabab bo\u02bblishi mumkin.<\/p>\n<p>Xo\u02bbsh, nasiyaga xarid qilayotgan iste&#8217;molchi nimalarga e&#8217;tibor berishi kerak?<\/p>\n<p><strong>1. Tovarning naqd puldagi va nasiyadagi narxini solishtiring<\/strong><\/p>\n<p>Eng avvalo, mahsulotning bir yo\u02bbla to\u02bblangandagi narxi bilan nasiyaga olingandagi umumiy qiymatini taqqoslang.<\/p>\n<p>Masalan, telefonni naqd pulga 6 million so\u02bbmga sotib olish mumkin. Nasiyaga esa 12 oy davomida har oy 600 ming so\u02bbmdan to\u02bblash taklif etildi.<\/p>\n<p>Hisoblaymiz:<\/p>\n<p><em>600 000 \u00d7 12 = 7 200 000 so\u02bbm.<\/em><\/p>\n<p>Demak, nasiyadagi umumiy to\u02bblov naqd narxdan 1 million 200 ming so\u02bbmga ko\u02bbp. Agar boshlang\u02bbich to\u02bblov yoki boshqa majburiy xarajatlar mavjud bo\u02bblsa, ularni ham hisobga olish lozim.<\/p>\n<p>Bu misol shartli. Haqiqiy xarajatni aniqlash uchun shartnomadagi barcha to\u02bblovlarni tekshirish kerak.<\/p>\n<p><strong>2. \u00abFoizsiz nasiyaga\u00bb degan taklifni sinchiklab o\u02bbrganing<\/strong><\/p>\n<p>Reklamada \u00ab0 foiz\u00bb, \u00abfoizsiz to\u02bblov\u00bb yoki \u00abortiqcha xarajatlarsiz\u00bb degan iboralar uchrashi mumkin. Ammo bunday yozuvning o\u02bbzi xarid haqiqatan ham qo\u02bbshimcha xarajatlarsiz ekanini anglatmaydi.<\/p>\n<p>Tovarning nasiyadagi narxi naqd puldagi narxidan yuqori bo\u02bblishi, shuningdek, xizmat haqi, komissiya yoki boshqa to\u02bblovlar nazarda tutilgan bo\u02bblishi mumkin.<\/p>\n<p>Shuning uchun sotuvchi yoki moliyaviy xizmat ko\u02bbrsatuvchidan quyidagilarni aniqlashtiring:<\/p>\n<p><em>&#8211; naqd pulda to\u02bblasam, tovar qancha turadi?<\/em><br \/>\n<em>&#8211; nasiyaga olsam, jami qancha to\u02bblayman?<\/em><br \/>\n<em>&#8211; boshlang\u02bbich to\u02bblov bormi?<\/em><br \/>\n<em>&#8211; qo\u02bbshimcha xizmatlar uchun haq olinadimi?<\/em><br \/>\n<em>&#8211; kechiktirilgan to\u02bblov uchun qanday javobgarlik belgilangan?<\/em><\/p>\n<p><strong>3. Shartnomani o\u02bbqimasdan imzolamang<\/strong><\/p>\n<p>\u00abBu oddiy rasmiyatchilik\u00bb, \u00abhamma shunday oladi\u00bb yoki \u00abbu yerga imzo qo\u02bbysangiz bo\u02bbldi\u00bb kabi gaplarga ishonib, hujjatni o\u02bbqimasdan imzolashga shoshilmang.<\/p>\n<p>Shartnomada quyidagi ma&#8217;lumotlar aniq ko\u02bbrsatilganiga e&#8217;tibor bering:<\/p>\n<p><em>&#8211; tovarning nomi va qiymati;<\/em><br \/>\n<em>&#8211; boshlang\u02bbich to\u02bblov miqdori;<\/em><br \/>\n<em>&#8211; nasiyaning muddati va umumiy summasi;<\/em><br \/>\n<em>&#8211; oylik to\u02bblov miqdori va sanalari;<\/em><br \/>\n<em>&#8211; foiz, komissiya va boshqa to\u02bblovlar;<\/em><br \/>\n<em>&#8211; to\u02bblov kechiktirilganda qo\u02bbllanadigan choralar;<\/em><br \/>\n<em>&#8211; shartnomani muddatidan oldin yopish tartibi;<\/em><br \/>\n<em>&#8211; shartnomani bekor qilish shartlari.<\/em><\/p>\n<p>Agar xarid bank yoki boshqa kredit tashkiloti orqali amalga oshirilayotgan bo\u02bblsa, kreditning to\u02bbliq qiymati, foiz stavkasi va kredit bilan bog\u02bbliq boshqa xarajatlarni ham tekshiring.<\/p>\n<p>Yodingizda bo\u02bblsin: imzolangan shartnoma sizning huquqlaringiz bilan birga majburiyatlaringizni ham belgilaydi.<\/p>\n<p><strong>4. Oylik to\u02bblov oilaviy budjetingizga mos keladimi?<\/strong><\/p>\n<p>Nasiyaga xarid qilishdan oldin faqat bugungi daromadingizni emas, kelgusi oylardagi xarajatlaringizni ham hisobga oling.<\/p>\n<p>Masalan, har oy 800 ming so\u02bbmdan to\u02bblash imkoniyatingiz bor deb hisoblashingiz mumkin. Ammo kommunal to\u02bblovlar, oziq-ovqat, ta&#8217;lim, davolanish va boshqa zarur xarajatlar ham mavjud.<\/p>\n<p>Shu sababli quyidagi savollarga javob bering:<\/p>\n<p><em>&#8211; daromadim kamayib qolsa ham to\u02bblovni amalga oshira olamanmi?<\/em><br \/>\n<em>&#8211; boshqa kredit yoki nasiyadagi qarzlarim bormi?<\/em><br \/>\n<em>&#8211; to\u02bblov sanasida yetarli mablag\u02bb bo\u02bbladimi?<\/em><br \/>\n<em>&#8211; ushbu mahsulot hozir haqiqatan ham zarurmi?<\/em><\/p>\n<p>Bir vaqtning o\u02bbzida bir nechta nasiyaviy majburiyatni olish oilaviy budjetga ortiqcha yuk tushirishi mumkin.<\/p>\n<p><strong>5. To\u02bblov kechiksa, nima bo\u02bblishini oldindan biling<\/strong><\/p>\n<p>Nasiyadagi to\u02bblovni belgilangan muddatda amalga oshirmaslik shartnomaga qarab qo\u02bbshimcha xarajatlar, qarzdorlik va boshqa huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.<\/p>\n<p>Shuning uchun to\u02bblov muddati, kechikish uchun hisoblanadigan penya yoki boshqa choralar, qarzdorlikni undirish tartibi bilan oldindan tanishing.<\/p>\n<p>Agar to\u02bblovni o\u02bbz vaqtida amalga oshirishda qiyinchilik yuzaga kelsa, muammoni yashirish o\u02bbrniga shartnomada ko\u02bbrsatilgan tashkilotga imkon qadar tezroq murojaat qiling.<\/p>\n<p>To\u02bblov jadvalini telefoningizga kiriting, eslatma o\u02bbrnating va har bir to\u02bblovning tasdig\u02bbini saqlab boring.<\/p>\n<p><strong>6. Tovar nuqsonli chiqsa, nima qilish kerak?<\/strong><\/p>\n<p>Nasiyaga xarid qilingan mahsulotning sifatsiz yoki nuqsonli chiqishi iste&#8217;molchi uchun qo\u02bbshimcha savollarni yuzaga keltirishi mumkin. Bunday vaziyatda tovarni sotib olganingizni va undagi nuqsonni tasdiqlovchi hujjatlarni saqlash muhim.<\/p>\n<p>Agar mahsulotda nuqson aniqlansa:<\/p>\n<ul>\n<li>Nuqsonni foto yoki videoga oling.<\/li>\n<li>Xarid hujjatlari, to\u02bblov ma&#8217;lumotlari va shartnomani saqlang.<\/li>\n<li>Sotuvchiga yozma talab bilan murojaat qiling.<\/li>\n<li>Tovarning holati va shartnoma turiga qarab, qonunchilikda nazarda tutilgan huquqlaringizdan foydalaning.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tovarni kredit yoki nasiyaga olganingiz uning sifati bo\u02bbyicha talab bildirish huquqidan avtomatik ravishda mahrum qilmaydi. Biroq tovarni qaytarish, shartnomani bekor qilish va kredit majburiyatlarini to\u02bbxtatish bir xil masala emas. Ularning har biri bo\u02bbyicha tegishli tartibga amal qilish kerak.<\/p>\n<p>Muhim: nuqsonli tovar bo\u02bbyicha sotuvchiga murojaat qilganingizning o\u02bbzi kredit yoki nasiyaviy to\u02bblovlar avtomatik to\u02bbxtashini anglatmaydi. Moliyaviy shartnoma bo\u02bbyicha majburiyatlaringizni ham alohida aniqlashtiring.<\/p>\n<p><strong>7. Shartnoma va to\u02bblov hujjatlarini saqlang<\/strong><\/p>\n<p>Nasiyaga xarid qilinganda iste&#8217;molchi shartnoma nusxasi, to\u02bblov jadvali, chek, elektron tasdiqlar va sotuvchi bilan yozishmalarni saqlab qo\u02bbyishi kerak.<\/p>\n<p>Agar xarid onlayn amalga oshirilsa, buyurtma raqami, mahsulot tavsifi, narxi va to\u02bblov shartlari aks yetgan sahifalarning skrinshotlarini ham saqlash foydali.<\/p>\n<p>Bu hujjatlar kelgusida to\u02bblovlar, mahsulot sifati yoki shartnoma shartlari bo\u02bbyicha kelishmovchilik yuzaga kelganida muhim dalil bo\u02bblishi mumkin.<\/p>\n<p>Xulosa: nasiyaga xarid qilishdan oldin 5 daqiqa ajrating!<\/p>\n<p>Nasiyaga xarid qilishning o\u02bbzi noto\u02bbg\u02bbri qaror emas. Muhimi, xaridni o\u02bbz imkoniyatingizga mos ravishda amalga oshirish va shartlarni to\u02bbliq tushunishdir.<\/p>\n<p>Xarid qilishdan oldin besh narsani unutmang:<\/p>\n<p><em>1. Narxni solishtiring.<\/em><br \/>\n<em>2. Jami to\u02bblovni hisoblang.<\/em><br \/>\n<em>3. Shartnomani o\u02bbqing.<\/em><br \/>\n<em>4. Oylik to\u02bblov imkoniyatingizni baholang.<\/em><br \/>\n<em>5. Hujjatlarni saqlang.<\/em><\/p>\n<p>Unutmang, reklamadagi kichik oylik to\u02bblov emas, sizning haqiqiy moliyaviy imkoniyatingiz va shartnomaning to\u02bbliq mazmuni muhim.<\/p>\n<p>Iste&#8217;molchi sifatida huquqlaringiz buzilgan yoki shartnoma shartlari yuzasidan tushunmovchilik yuzaga kelgan taqdirda, O\u02bbzbekiston iste&#8217;molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federasiyasi va hududiy iste&#8217;molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlariga murojaat qilishingiz mumkin.<\/p>\n<p>1091 \u2014 Federasiyaning ishonch telefoni.<\/p>\n<p>https:\/\/murojaat.istemol.uz \u2014 yelektron murojaat yuborish manzili.<\/p>\n<p><strong>Huquqingizni biling, hisob-kitobni tekshiring va moliyaviy qarorlarni shoshilmasdan qabul qiling!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oylik to\u02bblovning kichikligi sizni chalg\u02bbitmasin: eng muhimi \u2014 xarid uchun jami qancha pul to\u02bblashingizni bilish! Bugun maishiy texnika, smartfon, mebel, kiyim-kechak va boshqa ko\u02bbplab mahsulotlarni nasiyaga yoki bo\u02bblib-bo\u02bblib to\u02bblash sharti bilan xarid qilish mumkin. Bunday imkoniyat xarajatlarni bir vaqtning o\u02bbzida to\u02bbliq amalga oshirmasdan, zarur mahsulotni xarid qilishga yordam beradi. Biroq shoshilinch qaror, shartnomani o\u02bbqimasdan imzolash [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13254,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-13253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ki","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":6,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13253"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13256,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13253\/revisions\/13256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ki\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}