Shunda tabiiy savol tug\u2018iladi: \u00abIshlatilmagan, qadog\u2018i ochilmagan dorini dorixonaga qaytarib, pulimni olishim yoki boshqa doriga almashtirishim mumkinmi?\u00bb. Bu savolga javob har doim ham iste’molchi kutganidek emas. Chunki dori vositalariga nisbatan alohida tartib qo\u2018llaniladi.<\/p>\n
Yaqinda Uchko\u2018prik tumanida yashovchi fuqaro U.K. dori vositasini qaytarish masalasida murojaat qildi. Murojaatni o\u2018rganish hujjatlarida qayd etilishicha, u tumandagi \u00abN. F.\u00bb xususiy dorixonasidan 140 000 so\u2018mga \u00abMagne B6\u00bb dori vositasini xarid qilgan. Keyinchalik mazkur doriga ehtiyoj qolmagani sababli fuqaro uni dorixonaga qaytarib bermoqchi bo\u2018lgan. Biroq dorixona xodimi dori vositasini qaytarib olishni rad etgan.<\/p>\n
Murojaatni o\u2018rganish davomida muhim huquqiy jihatga e’tibor qaratildi: dori vositasi zarur sifatda bo\u2018lsa, ya’ni uning sifati, yaroqlilik muddati va boshqa qonuniy talablari joyida bo\u2018lsa, faqat \u00abmenga kerak bo\u2018lmay qoldi\u00bb degan sababning o\u2018zi uni qaytarish yoki boshqa doriga almashtirish uchun asos bo\u2018lavermaydi.<\/p>\n
O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003 yil 13 fevraldagi 75-son qarori bilan tasdiqlangan chakana savdo qoidalarining zarur sifatdagi, qaytarib olinmaydigan yoki shunga o\u2018xshash tovarga almashtirilmaydigan nooziq-ovqat tovarlari ro\u2018yxatiga dori vositalari ham kiritilgan.<\/p>\n
Bu tartibning asosida muhim sabab bor. Dori vositasi dorixonadan chiqqandan keyin uning qanday sharoitda saqlanganini, harorat rejimi buzilgan-buzilmaganini yoki boshqa sanitariya-gigiena talablariga to\u2018liq rioya qilinganini har doim ham ishonchli aniqlash imkoni bo\u2018lmaydi. Shu bois sifatli dori vositasini qayta savdoga chiqarishga yo\u2018l qo\u2018ymaslik aholi salomatligi va xavfsizligini ta’minlash nuqtai nazaridan muhimdir.<\/p>\n
Shuning uchun:<\/p>\n
— dori yoqmay qolsa;
\n— unga ehtiyoj qolmasa;
\n— shifokor keyinchalik boshqa dori tavsiya qilsa;
\n— fuqaro fikridan qaytsa;
\n— va dori vositasining o\u2018zi zarur sifatda bo\u2018lsa, uni odatda dorixonaga qaytarib berish yoki boshqa doriga almashtirish talab qilinishi mumkin emas.<\/p>\n
Ammo bu \u00abdori bo\u2018yicha umuman hech qanday huquq yo\u2018q\u00bb degani emas, albatta. Bu yerda bir muhim farqni tushunish kerak: qaytarilmaydigan tovarlar ro\u2018yxati faqat zarur sifatdagi tovarlarga taalluqli.<\/p>\n
Agar dori vositasida qonunchilik talablariga zid holatlar bo\u2018lsa, vaziyat boshqacha baholanadi. Masalan, qonunga ko\u2018ra dori vositalarida ishlab chiqarilgan sana, yaroqlilik muddati va saqlash shartlari ko\u2018rsatilgan bo\u2018lishi lozim. Yaroqlilik muddati o\u2018tgan yoki zarur ma’lumotlari ko\u2018rsatilmagan tovarlarni qabul qilish va realizasiya qilish taqiqlangan.<\/p>\n
Shuningdek, iste’molchiga tovar haqida noto\u2018g\u2018ri yoki yetarli darajada to\u2018liq bo\u2018lmagan ma’lumot berilishi natijasida u zarur iste’mol xususiyatlariga ega bo\u2018lmagan tovarni sotib olgan bo\u2018lsa, shartnomani bekor qilish va yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish huquqi vujudga kelishi mumkin.<\/p>\n
Qonun nuqsonli tovar sotilganda ham iste’molchiga bir qator huquqlarni beradi. Jumladan, tegishli holatlarga qarab, tovarni almashtirish, nuqsonni bartaraf etish, narxni kamaytirish yoki shartnomani bekor qilib, zararni qoplash kabi talablar qo\u2018yilishi mumkin.<\/p>\n
Demak, \u00abdori qaytarilmaydi\u00bb degan qoida har qanday holatga bir xil tatbiq etiladigan mutlaq qoida emas. Asosiy masala \u2014 dori vositasining haqiqatan ham zarur sifatda ekani va murojaatga sabab bo\u2018lgan holatning mazmunidir.<\/p>\n
Dori vositasini xarid qilishda keyinchalik bunday noqulaylikka duch kelmaslik uchun:<\/p>\n
\u2014 dori nomi va dozasini yana bir bor tekshiring;
\n\u2014 shifokor tavsiyasi yoki resept bo\u2018lsa, unga muvofiqligini aniqlang;
\n\u2014 dorixona xodimidan sizga aynan shu dori kerakligini tasdiqlab oling;
\n\u2014 ishlab chiqarilgan sana va yaroqlilik muddatiga e’tibor bering;
\n\u2014 qadoqdagi saqlash shartlari bilan tanishing;
\n\u2014 xaridni tasdiqlovchi chekni saqlab qo\u2018ying.<\/p>\n
Qonun iste’molchiga tovarning sifati, butligi, vazni va narxini tekshirish huquqini beradi, sotuvchi esa zarur hollarda buning uchun tegishli imkoniyatni yaratishi shart.<\/p>\n
Uchko\u2018prik tumanidagi mazkur murojaat iste’molchilar uchun muhim huquqiy saboq bo\u2018ldi. Kiyim-kechak, maishiy texnika yoki ayrim boshqa tovarlarga nisbatan qo\u2018llaniladigan almashtirish va qaytarish qoidalarini dori vositalariga avtomatik ravishda tatbiq etib bo\u2018lmaydi.<\/p>\n
Dori vositasi \u2014 inson salomatligi bilan bevosita bog\u2018liq maxsus tovar. Shu sababli zarur sifatdagi dori-darmon mahsulotlari qonunchilikda belgilangan tartibga ko\u2018ra qaytarib olinmaydi va shunga o\u2018xshash tovarga almashtirilmaydi.<\/p>\n
Shuning uchun eng to\u2018g\u2018ri yo\u2018l \u2014 dorini sotib olishdan oldin uning nomi, dozasi va sizga haqiqatan zarurligini yaxshilab tekshirish.<\/p>\n
Huquqingizni biling, ammo har bir huquqning qonun bilan belgilangan tartibi va chegarasi borligini ham unutmang!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kundalik hayotda shunday holatlar uchraydi: fuqaro o\u2018zini yoki yaqinini davolash uchun dorixonadan dori sotib oladi. Ammo oradan ko\u2018p o\u2018tmay, shifokor tavsiyasi o\u2018zgaradi, boshqa dori zarur bo\u2018lib qoladi yoki xarid qilingan doriga ehtiyoj qolmaydi. Shunda tabiiy savol tug\u2018iladi: \u00abIshlatilmagan, qadog\u2018i ochilmagan dorini dorixonaga qaytarib, pulimni olishim yoki boshqa doriga almashtirishim mumkinmi?\u00bb. Bu savolga javob har doim […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12806,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12804","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":2,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12804"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12804"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12807,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12804\/revisions\/12807"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}