Qisqa javob: ha, mumkin. Ammo pulning to\u2018liq yoki qisman qaytarilishi har bir holatning aniq shartlariga bog\u2018liq. Eng muhimi, ta’lim xizmati bo\u2018yicha tuzilgan shartnoma, kurs amalda boshlangan-boshlanmagani va iste’molchiga qaysi hajmda xizmat ko\u2018rsatilgani hisobga olinadi.<\/p>\n
O\u2018zbekiston Respublikasining \u00abIste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida\u00bbgi Qonuniga ko\u2018ra, shaxsiy ehtiyojlari uchun xizmatga buyurtma berayotgan fuqaro iste’molchi hisoblanadi. Qonunda xizmat ko\u2018rsatadigan ijrochi bilan iste’molchi o\u2018rtasidagi munosabatlar ham qonunchilik va shartnoma asosida tartibga solinishi belgilangan.<\/p>\n
Demak, fuqaro o\u2018quv markaziga, til kursiga, IT maktabiga yoki onlayn ta’lim kursiga shaxsiy maqsadda yozilib, buning uchun pul to\u2018lasa, u xizmat iste’molchisi sifatida tegishli huquqlarga ega bo\u2018ladi.<\/p>\n
Bu yerda bir muhim jihatni unutmaslik kerak: qonunchilikdagi \u00ab10 kun ichida qaytarish\u00bb qoidasi asosan muayyan shartlar asosida sifatli nooziq-ovqat tovarlarini almashtirishga oid bo\u2018lib, o\u2018quv kursiga avtomatik ravishda tatbiq etilmaydi. Xizmatlar bo\u2018yicha masala, avvalo, tuzilgan shartnoma va amalda ko\u2018rsatilgan xizmat hajmidan kelib chiqib hal qilinadi.<\/p>\n
Masalan, fuqaro kursga yozildi, pul to\u2018ladi, ammo darslar hali boshlanmasidan fikridan qaytdi. Bunday holatda u o\u2018quv markaziga shartnomani bekor qilish va to\u2018langan pulni qaytarish to\u2018g\u2018risida yozma murojaat qilishi mumkin.<\/p>\n
Agar kurs allaqachon boshlangan va iste’molchi ma’lum muddat davomida darslarda qatnashgan bo\u2018lsa, masala boshqacharoq baholanadi. Bunday vaziyatda amalda ko\u2018rsatilgan xizmat hajmi, shartnoma shartlari va taraflarning o\u2018zaro hisob-kitobi muhim ahamiyat kasb etadi. Shu sababli har doim ham butun summa avtomatik tarzda qaytariladi, deb aytish to\u2018g\u2018ri bo\u2018lmaydi.<\/p>\n
Qonunchilikka ko\u2018ra, ijrochi xizmatni shartnoma yoki tegishli qoidalarda belgilangan muddatda, hajmda va sifatda ko\u2018rsatishi lozim.<\/p>\n
Agar ijrochi shartnoma shartlarini jiddiy ravishda buzsa yoki xizmatda kamchiliklarga yo\u2018l qo\u2018ysa, iste’molchi qonunchilikda belgilangan tartibda o\u2018z huquqlarini himoya qilishni talab qilishga haqli. Jumladan, xizmatdagi kamchiliklarni bartaraf etish, xizmat haqini kamaytirish, xizmatni takroran sifatli ko\u2018rsatish yoki tegishli holatlarda shartnomani bekor qilish hamda yetkazilgan zararni qoplash masalasini qo\u2018yishi mumkin.<\/p>\n
Masalan:<\/p>\n
— va’da qilingan darslar o\u2018tilmayapti;<\/em> Bunday holatlarda iste’molchining pul mablag\u2018larini qaytarish yoki boshqa qonuniy talablarni ilgari surish uchun asoslari paydo bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n Ayrim o\u2018quv markazlari shartnomaga yoki reklama materiallariga \u00abto\u2018langan pul qaytarilmaydi\u00bb degan shartni kiritishi mumkin.<\/p>\n Biroq iste’molchi huquqlarini qonunchilikda belgilangan darajadan cheklab qo\u2018yadigan hamda amaldagi qonunchilikka zid bo\u2018lgan shartlar haqiqiy emas deb hisoblanishi mumkin. Shu bois, \u00abshartnomada pul qaytarilmaydi deb yozilgan ekan, demak hech narsa qilib bo\u2018lmaydi\u00bb, degan xulosaga shoshilmaslik kerak.<\/p>\n Har bir holatni alohida o\u2018rganish, shartnoma mazmunini tahlil qilish va qonunchilik talablaridan kelib chiqib huquqiy baho berish muhim.<\/p>\n Agar kursga to\u2018lov qilgan bo\u2018lsangiz va keyinchalik shartnomani bekor qilib, mablag\u2018ingizni qaytarishni istasangiz, quyidagi tartibda harakat qilish maqsadga muvofiq:<\/p>\n 1. Shartnomani diqqat bilan o\u2018qing<\/strong><\/p>\n Unda kursning boshlanish sanasi, davomiyligi, to\u2018lov tartibi, shartnomani bekor qilish va pulni qaytarish shartlari qanday belgilanganini aniqlang.<\/p>\n 2. To\u2018lovni tasdiqlovchi hujjatlarni saqlang<\/strong><\/p>\n Chek, bank ilovasidagi to\u2018lov ma’lumotlari, kvitansiya, shartnoma va boshqa dalillarni yo\u2018qotmang.<\/p>\n 3. O\u2018quv markaziga yozma murojaat qiling<\/strong><\/p>\n Murojaatda:<\/p>\n — shartnomani bekor qilish istagingizni;<\/em> Murojaatni topshirganingizni tasdiqlovchi dalilni ham saqlab qo\u2018yish muhim.<\/p>\n 4. Kursdan amalda foydalangan bo\u2018lsangiz, hisob-kitobni aniqlashtiring<\/strong><\/p>\n Qaysi darslarda qatnashganingiz, sizga amalda qanday xizmatlar ko\u2018rsatilgani va bu xizmatlar qiymati qanday hisoblanayotganini aniqlang.<\/p>\n 5. Muammo hal bo\u2018lmasa, huquqingizni himoya qiling<\/strong><\/p>\n Agar o\u2018quv markazi murojaatingizni qanoatlantirmasa, iste’molchi o\u2018z huquqlarini himoya qilish uchun vakolatli organlarga, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamoat birlashmalariga murojaat qilishi yoki sud tartibida himoya qilishi mumkin.<\/p>\n Iste’molchi huquqi buzilgan taqdirda sudga murojaat qilish huquqiga ega. Qonunchilikda iste’molchilar o\u2018z huquqlarining buzilishi bilan bog\u2018liq da’volar bo\u2018yicha davlat bojini to\u2018lashdan ozod qilinishi ham belgilangan.<\/p>\n Kursga pul to\u2018lab, keyinchalik fikringizdan qaytgan bo\u2018lsangiz, pulni qaytarish masalasini qo\u2018yishingiz mumkin. Ammo bu har qanday holatda butun summa avtomatik ravishda qaytariladi, degani emas.<\/p>\n Masala:<\/p>\n ✔️ kurs hali boshlangan yoki boshlanmaganiga; Agar o\u2018quv markazi xizmatni umuman boshlamagan bo\u2018lsa yoki shartnoma va qonunchilik talablarini buzgan bo\u2018lsa, iste’molchi shartnomani bekor qilish va mablag\u2018ini qaytarish masalasini qo\u2018yish huquqiga ega.<\/p>\n Eng muhimi \u2014 shartnomani o\u2018qimasdan imzolamang, to\u2018lov dalillarini saqlang va \u00abpul qaytarilmaydi\u00bb degan gapni eshitgan zahoti o\u2018z huquqingizdan voz kechmang.<\/p>\n Savodxon iste’molchi \u2014 xizmat uchun pul to\u2018lashdan oldin ham, muammo yuzaga kelganda ham o\u2018z huquqini biladigan iste’molchidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bugungi kunda til, IT, chet tili, kasb-hunar, onlayn va turli malaka oshirish kurslariga yozilish tobora ommalashmoqda. Biroq shunday holatlar ham uchraydiki, fuqaro kurs uchun oldindan pul to\u2018laydi, keyinchalik esa o\u2018qishni boshlamaslikka yoki davom ettirmaslikka qaror qiladi. Shunda tabiiy savol tug\u2018iladi: \u00abKursga to\u2018langan pulni qaytarib olish mumkinmi?\u00bb Qisqa javob: ha, mumkin. Ammo pulning to\u2018liq yoki qisman […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12826,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12824","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":6,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12824"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12824"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12824\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12827,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12824\/revisions\/12827"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n— kurs o\u2018z vaqtida boshlanmayapti;<\/em>
\n— o\u2018qituvchi yoki o\u2018qitish shakli shartnomada va’da qilinganidan keskin farq qiladi;<\/em>
\n— darslar muntazam ravishda bekor qilinmoqda;<\/em>
\n— xizmat sifati shartnoma shartlariga mos emas.<\/em><\/p>\n
\n— buning sababini;<\/em>
\n— qancha pul to\u2018laganingizni;<\/em>
\n— qancha mablag\u2018ni qaytarishni so\u2018rayotganingizni aniq ko\u2018rsating.<\/em><\/p>\n
\n✔️ iste’molchi kursdan qancha foydalanganiga;
\n✔️ amalda qanday hajmda xizmat ko\u2018rsatilganiga;
\n✔️ shartnomada qanday shartlar belgilanganiga;
\n✔️ xizmat sifati va shartnoma shartlariga rioya etilgan-etilmaganiga qarab hal qilinadi.<\/p>\n