Farg\u2018ona shahridagi dorixona bilan bog\u2018liq holat ham shu jihatdan e’tiborga loyiq. Hujjatlarga ko\u2018ra, fuqaroning turmush o\u2018rtog\u2018i dorixonaga kelib, elektr tarmog\u2018idan mustaqil ishlaydigan ingalyator apparat so\u2018raydi. U apparatni sotib olishdan oldin yana bir bor aniqlik kiritish maqsadida turmush o\u2018rtog\u2018iga qo\u2018ng\u2018iroq qiladi va telefonni farmasevtga beradi. Telefonda farmasevtga aynan qanday apparat kerakligi tushuntiriladi. Farmasevt esa dorixonada shunday apparat borligini tasdiqlaydi.<\/p>\n
Biroq shundan keyin iste’molchining turmush o\u2018rtog\u2018iga u so\u2018ragan apparat emas, kompressorli ingalyator beriladi. Tibbiy buyum xonadonga keltirilib, buyurtma qilgan shaxs qo\u2018liga topshirilgach, u so\u2018ralgan mahsulotdan boshqa mahsulot berib yuborilganligini ko\u2018rib, apparatni dorixonaga qaytarib olib keladi.<\/p>\n
Muammo shu bilan hal bo\u2018lib qolmaydi. Dorixonadagilar apparatni qaytarib olishadi, ammo iste’molchiga uning uchun to\u2018langan pulni darhol qaytarish o\u2018rniga, \u00abqachonki sotilsa, pulingizni qaytara olamiz\u00bb, degan mazmunda javob berishadi. Iste’molchi esa kutadi. Bir hafta o\u2018tadi. Ikki hafta o\u2018tadi. Bir oy o\u2018tadi. Ammo mablag\u2018 qaytarilmaydi. Oradan qariyb bir yarim oy vaqt o\u2018tgach esa, fuqaro Farg\u2018ona shahar iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatiga ariza bilan murojaat qiladi.<\/p>\n
Fuqaroning murojaati Farg\u2018ona shahar iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyati tomonidan belgilangan tartibda o\u2018rganilishi jarayonida jamiyat xodimlari Farg\u2018ona shahrida joylashgan dorixonada bo\u2018lib, dorixona mas’ullariga murojaatda ko\u2018tarilgan masala yuzasidan tegishli tushuntirish ishlarini olib borildi. Natijada iste’molchining talabi ijobiy hal etildi. Iste’molchiga sotilgan kompressorli ingalyator dorixonaga qaytarildi va uni xarid qilish uchun to\u2018langan 750 ming so\u2018m mablag\u2018 fuqaroga to\u2018liq qaytarib berildi.<\/p>\n
Bu yerda asosiy masala \u2014 dori emas, noto\u2018g\u2018ri berilgan tovar bo\u2018lganligi sababli mazkur voqeani tahlil qilganda muhim bir jihatga e’tibor qaratish kerak. Gap shunchaki \u00abiste’molchiga apparat yoqmadi\u00bb yoki \u00abkeyin fikridan qaytdi\u00bb degan holat haqida emas.<\/p>\n
Iste’molchi muayyan xususiyatga ega ingalyatorni so\u2018ragan, farmasevt esa telefon orqali bu talabni eshitgan va dorixonada shunday apparat borligini aytgan. Ammo amalda iste’molchiga boshqa turdagi \u2014 kompressorli ingalyator berilgan. Shu sababli ushbu holatga huquqiy baho berishda \u00abIste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida\u00bbgi Qonunning 7-moddasi muhim ahamiyatga ega.<\/p>\n
Mazkur moddaga ko\u2018ra, agar tovar haqida noto\u2018g\u2018ri yoki yetarli darajada to\u2018liq bo\u2018lmagan ma’lumot berilganligi zarur iste’mol xossalariga ega bo\u2018lmagan tovarning sotib olinishiga sabab bo\u2018lsa, iste’molchi shartnomani bekor qilish va o\u2018ziga yetkazilgan zararni qoplashni talab qilishga haqli. Ya’ni iste’molchining talabi aynan so\u2018ralgan tovar bilan amalda berilgan tovar o\u2018rtasidagi farq va tovar haqidagi ma’lumotning to\u2018g\u2018ri taqdim etilgan-etilmagani nuqtai nazaridan baholanishi kerak.<\/p>\n
Qonunning 6-moddasida ishlab chiqaruvchi, ijrochi yoki sotuvchi iste’molchiga realizasiya qilinayotgan tovar haqida o\u2018z vaqtida zarur, to\u2018g\u2018ri va tushunarli ma’lumot berishi shartligi belgilangan. Qonun iste’molchiga tovarning sifatini, butligini, vazni va narxini tekshirish huquqini ham beradi. Sotuvchi esa zarurat bo\u2018lganda tovarni ishlatib ko\u2018rsatishi va undan xavfsiz hamda to\u2018g\u2018ri foydalanishni o\u2018rgatishi shart.<\/p>\n
Bu talablar ayniqsa tibbiy maqsadda foydalaniladigan qurilmalar uchun muhim. Chunki iste’molchi apparatning tashqi ko\u2018rinishiga qarab uning funksional xususiyatlaridagi farqni har doim ham mustaqil ravishda aniqlay olmasligi mumkin. Shu sababli sotuvchi yoki farmasevtdan berilgan ma’lumotning to\u2018g\u2018riligi muhim ahamiyat kasb etadi.<\/p>\n
Bu yerda yana bir muhim jihat bor.<\/p>\n
Iste’molchi apparatni dorixonaga qaytarib kelganidan keyin unga \u00absotilsa, pulingizni qaytaramiz\u00bb deb, mablag\u2018ni bir yarim oy davomida qaytarmaslik masalasi yuzaga kelgan.<\/p>\n
Agar tovar iste’molchiga so\u2018ralgan xususiyatdagi tovar sifatida taqdim etilmagan va bu holat tovar haqidagi noto\u2018g\u2018ri yoki to\u2018liq bo\u2018lmagan ma’lumot bilan bog\u2018liq bo\u2018lsa, masalani oddiy \u00abtovar sotilgandan keyin pulni qaytaramiz\u00bb degan shartga bog\u2018lab qo\u2018yish to\u2018g\u2018ri huquqiy yondashuv emas. Zero, Qonunning 7-moddasida nazarda tutilgan holatda iste’molchining shartnomani bekor qilish va zararni qoplashni talab qilish huquqi mavjud.<\/p>\n
Bu voqeadan har bir xaridor o\u2018zi uchun muhim xulosa chiqarishi mumkin. Agar sizga ma’lum bir xususiyatga ega tovar kerak bo\u2018lsa, tovarning nomini emas, aynan uning muhim xususiyatlarini aniq ayting.<\/p>\n
Masalan:<\/p>\n
\u00abMenga elektr tarmog\u2018idan mustaqil ishlaydigan ingalyator kerak\u00bb, degan talab bilan \u00abMenga ingalyator bering\u00bb, degan talab bir xil emas. Ikkinchi holatda sotuvchi turli turdagi ingalyatorlardan birini taklif qilishi mumkin. Birinchi holatda esa iste’molchi uchun muayyan xususiyat prinsipial ahamiyatga ega.<\/p>\n
Shuning uchun:<\/p>\n
— tovarning aniq xususiyatini ayting;<\/em> Farg\u2018ona shahridagi mazkur holatda iste’molchi elektr tarmog\u2018idan mustaqil ishlaydigan ingalyatorni so\u2018ragan, farmasevt esa shunday apparat borligini aytgan. Ammo amalda unga kompressorli ingalyator berilgan. Iste’molchi tovarni qaytargan, biroq mablag\u2018i darhol qaytarilmagan. Oradan bir yarim oyga yaqin vaqt o\u2018tgach, u Farg\u2018ona shahar iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatiga murojaat qilgan. Murojaat o\u2018rganilishi natijasida 750 ming so\u2018m mablag\u2018 to\u2018liq qaytarilgan.<\/p>\n Bu holatda masalaning mohiyatini \u00abdori vositalari, shuningdek tibbiy buyumlar qaytarilmaydi\u00bb degan umumiy qoida bilan tushuntirish to\u2018g\u2018ri emas. Chunki bu yerda asosiy masala \u2014 iste’molchi so\u2018ragan tovarning xususiyatlari bilan unga amalda berilgan tovarning farq qilishi va tovar haqida to\u2018g\u2018ri ma’lumot berilgan-berilmagani.<\/p>\n Qonun iste’molchini aynan shunday holatlarda ham himoya qiladi: tovar haqida noto\u2018g\u2018ri yoki to\u2018liq bo\u2018lmagan ma’lumot sababli iste’molchi zarur xususiyatlarga ega bo\u2018lmagan tovarni sotib olgan bo\u2018lsa, u shartnomani bekor qilish va yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish huquqiga ega.<\/p>\n Demak, xaridda eng muhim qoida \u2014 \u00abnima so\u2018raganingizni aniq ayting, nima olganingizni esa albatta tekshiring\u00bb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Xaridor do\u2018kon yoki dorixonaga kirganda, o\u2018z ehtiyojiga mos tovarni so\u2018raydi va sotuvchi yoki farmasevt unga aynan so\u2018ralgan mahsulotni taqdim etishiga ishonadi. Ammo ba’zan iste’molchining so\u2018rovi bilan unga amalda berilgan tovar o\u2018rtasida farq bo\u2018lib chiqishi mumkin. Bunday vaziyatda masala shunchaki \u00abtovarni qaytarish mumkinmi?\u00bb degan savol bilan cheklanmaydi. Iste’molchiga tovar haqida qanday ma’lumot berilgani va aynan qaysi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12913,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":7,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12912"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12912"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12915,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12912\/revisions\/12915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n— sotuvchi aytgan ma’lumotni qayta aniqlashtiring;<\/em>
\n— tovarni olishdan oldin uning nomi va modelini tekshiring;<\/em>
\n— imkoni bo\u2018lsa, tovarning tashqi ko\u2018rinishi va texnik xususiyatlarini hujjatlari bilan solishtiring;<\/em>
\n— chekni albatta saqlang;<\/em>
\n— telefon orqali berilgan buyurtma yoki ma’lumotlarni tasdiqlovchi yozishmalar bo\u2018lsa, ularni ham saqlab qo\u2018ying.<\/em><\/p>\n