\u0410yniqsa, bunday reklamalar oq xalat kiygan shaxs, \u00abshifokor\u00bb qiyofasidagi bloger, \u00abmen ichdim \u2014 tuzaldim\u00bb degan fuqaroning hikoyasi, davolanishdan oldingi va keyingi suratlar bilan bezatilsa, mahsulot haqida shubha qilish yanada qiyinlashadi.
\n\u0410mmo reklamadagi ishonchli ko\u02bcrinish \u2014 mahsulotning haqiqiy samaradorligi isbotlanganini anglatmaydi.
\nEng muhimi, bugungi kunda bunday xavf O\u02bczbekistonda ham rasmiy idoralar e\u02bctiborida. Raqobat qo\u02bcmitasi 2026 yil iyun oyida dori vositalari reklamasida \u00abnoyob\u00bb, \u00abeng samarali\u00bb, \u00abeng xavfsiz\u00bb, \u00abkafolatlangan natija\u00bb, \u00abtez davolaydi\u00bb, \u00abnojo\u02bcya ta\u02bcsiri yo\u02bcq\u00bb, \u00absamarasi isbotlangan\u00bb kabi bo\u02bcrttirilgan iboralar qo\u02bcllanayotganini qayd etdi. Qo\u02bcmita bunday da\u02bcvolar iste\u02bcmolchini chalg\u02bcitishi va shifokor maslahatisiz o\u02bczboshimchalik bilan davolanishga undashi mumkinligidan ogohlantirgan.<\/p>\n
\u00ab100 foiz davolaydi\u00bb \u2014 oddiy reklama emas<\/strong><\/p>\n Odatda \u00ab100 foiz natija\u00bb degan ibora mahsulotning ilmiy xususiyatidan ko\u02bcra, insonning umidi va qo\u02bcrquviga ta\u02bcsir qilish uchun ishlatiladi. Oq xalat ko\u02bcrsangiz, darhol ishonib ketmang<\/strong><\/p>\n Ijtimoiy tarmoqlardagi eng ta\u02bcsirchan usullardan biri \u2014 mahsulotni oq xalat kiygan shaxs orqali tavsiya qilish. B\u0410D \u2014 dori emas<\/strong><\/p>\n Eng ko\u02bcp adashtirishlardan biri biologik faol qo\u02bcshimchalar \u2014 B\u0410D (rus. biologicheski aktivnaya dobavka)lar bilan bog\u02bcliq. Muammo faqat pulda emas<\/strong><\/p>\n \u00ab100 foiz davolaydi\u00bb degan reklamaga ishonib, iste\u02bcmolchi birinchi navbatda pul yo\u02bcqotishi mumkin. Xorijiy mamlakatlar bu muammoni qanday hal qilmoqda?<\/strong><\/p>\n Muammo O\u02bczbekistongagina xos emas. Dori reklamasidagi bo\u02bcrttirilgan da\u02bcvolar dunyoda ham jiddiy nazorat qilinadi. O\u02bczbekistonda nimani yana kuchaytirish mumkin?<\/strong><\/p>\n Mavjud qonunchilik muhim himoya mexanizmlarini belgilagan. Lekin ijtimoiy tarmoqlar reklamani tarqatish tezligi va shaklini keskin o\u02bczgartirdi. Iste\u02bcmolchi reklamani qanday tekshirishi kerak?<\/strong><\/p>\n Keyingi safar sizga: \u00ab100 foiz davolaydi!\u00bb degan reklama chiqsa, darhol pul to\u02bclashga shoshilmang. Xulosa: reklama \u2014 tashxis ham, davolash ham emas<\/strong><\/p>\n Reklama sizga mahsulotni sotish uchun yaratilgan. Shifokor esa sizning sog\u02bclig\u02bcingiz holatini baholab, sizga mos davolash taktikasini belgilaydi. Bugun ijtimoiy tarmoqni ochsangiz, turli kasalliklarga \u00abtez va kafolatli\u00bb yechim taklif qilayotgan reklamalarga duch kelishingiz mumkin. \u00ab100 foiz davolaydi!\u00bb, \u00abBir haftada natija!\u00bb, \u00abHech qanday nojo\u02bcya ta\u02bcsiri yo\u02bcq!\u00bb, \u00abBarcha kasalliklarga davo!\u00bb, \u00abShifokorlar tavsiya qiladi!\u00bb kabi iboralar insonda ishonch uyg\u02bcotadi. \u0410yniqsa, bunday reklamalar oq xalat kiygan shaxs, \u00abshifokor\u00bb qiyofasidagi bloger, \u00abmen ichdim \u2014 tuzaldim\u00bb degan fuqaroning hikoyasi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12958,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":2,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12956"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12956"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12959,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12956\/revisions\/12959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKasallikning kechishi esa har bir insonda bir xil emas. Yosh, organizm xususiyatlari, boshqa kasalliklar, qabul qilinayotgan boshqa dorilar, kasallikning bosqichi va ko\u02bcplab boshqa omillar davolash natijasiga ta\u02bcsir qiladi.
\nShuning uchun \u00abhammada bir xil natija beradi\u00bb yoki \u00ab100 foiz kafolat\u00bb degan da\u02bcvo sog\u02bcliq bilan bog\u02bcliq mahsulotga nisbatan jiddiy shubha uyg\u02bcotishi kerak.
\nBundan tashqari, O\u02bczbekiston qonunchiligi bu masalaga ancha aniq yondashadi.
\n\u00abReklama to\u02bcg\u02bcrisida\u00bbgi Qonunning 34-moddasiga ko\u02bcra, retseptsiz beriladigan dori vositasi reklamasida uning ta\u02bcsiri kafolatlanganligi haqida tasdiq bo\u02bclishi mumkin emas. Shuningdek, dorini nojo\u02bcya ta\u02bcsiri yo\u02bcqligi jihatidan noyob, eng samarali yoki eng xavfsiz vosita sifatida taqdim etish ham taqiqlangan.
\nDemak, \u00ab100 foiz davolaydi!\u00bb degan ibora shunchaki marketing shiori emas \u2014 u qonunchilik talablari nuqtai nazaridan ham jiddiy savol tug\u02bcdiradi.<\/p>\n
\nTomoshabin ong ostida: \u00abOq xalatda ekan, demak, shifokor. Shifokor tavsiya qilyapti, demak, ishonchli\u00bb, degan xulosa paydo bo\u02bclishi mumkin.
\n\u0410mmo qonunchilikda aynan shu kabi usullarga cheklov bor. Dori vositalari reklamasida taniqli shaxslar, tibbiyot xodimlari yoki tashqi ko\u02bcrinishi shifokorga o\u02bcxshash shaxslarning ishtirok etishi, olimlar va tibbiyot xodimlarining tavsiyalaridan foydalanish, ayrim shaxslarning \u00abmenga yordam berdi\u00bb mazmunidagi hikoyalarini reklama vositasi sifatida qo\u02bcllash taqiqlangan.
\nShuning uchun reklamada:
\n\u00abMen shifokorman va shu vositani tavsiya qilaman\u00bb
\ndegan gapning o\u02bczi mahsulot samaradorligining ilmiy dalili emas.
\n\u00abIchdim va tuzaldim\u00bb \u2014 dalilmi?
\nYo\u02bcq.
\nBir insonda qandaydir mahsulotdan keyin ijobiy o\u02bczgarish kuzatilgani uning barcha odamlarga ham xuddi shunday ta\u02bcsir qilishini isbotlamaydi.
\nQolaversa, insonning o\u02bczida kasallik belgilari vaqtincha kamaygan bo\u02bclishi, boshqa dori yoki davolash usuli ta\u02bcsir qilgan bo\u02bclishi, kasallikning tabiiy kechishi natijasida ahvol yaxshilangan bo\u02bclishi mumkin.
\nShu sababli \u00abfalonchi qabul qildi va tuzaldi\u00bb degan hikoya ilmiy klinik tadqiqot o\u02bcrnini bosmaydi.
\nO\u02bczbekiston qonunchiligi ham dori vositalari muvaffaqiyatli qo\u02bcllangan muayyan holatlarga havola qilishni reklamada cheklaydi.<\/p>\n
\n\u0410yrim reklamalarda B\u0410Dlar:
\n\u2022 diabetni davolaydi;
\n\u2022 qon bosimini tushiradi;
\n\u2022 insul\u044ct oqibatlarini bartaraf etadi;
\n\u2022 jigarni tozalaydi;
\n\u2022 bo\u02bcg\u02bcimlarni tiklaydi;
\n\u2022 hatto og\u02bcir kasalliklarni davolaydi,
\ndegan mazmunda taqdim etilmoqda.
\n2026 yilda Raqobat qo\u02bcmitasi ijtimoiy tarmoqlarda B\u0410D, malham, surtma, bal\u044czam, damlama va mineral suvlarni turli kasalliklarni davolash vositasi sifatida reklama qilish holatlari kengayib borayotganidan rasman ogohlantirdi.
\nBu yerda juda muhim farq bor: B\u0410Dni dori bilan tenglashtirib bo\u02bclmaydi.
\nQonunning 35-moddasiga ko\u02bcra, B\u0410D reklamasi uni dori vositasi yoki davolash xususiyatiga ega mahsulot sifatida tasavvur uyg\u02bcotmasligi kerak. Unda odamlarning davolangani yoki ahvoli yaxshilangani haqidagi muayyan holatlarga havola qilish va minnatdorchilik bildirishlaridan foydalanish ham taqiqlangan. B\u0410D reklamasida uning dori emasligi haqida ogohlantirish bo\u02bclishi shart.<\/p>\n
\n\u0410mmo xavf bundan ancha katta.
\nInson haqiqiy tibbiy yordamga murojaat qilishni kechiktirishi, shifokor belgilagan davolashni to\u02bcxtatishi yoki dorini o\u02bczboshimchalik bilan almashtirishi mumkin.
\nRaqobat qo\u02bcmitasi ham B\u0410Dlarni asossiz ravishda \u00abming bir xastalikka davo\u00bb sifatida targ\u02bcib qilish odamlarni an\u02bcanaviy davolashdan voz kechib, o\u02bczini o\u02bczi davolashga o\u02bctishiga, hatto og\u02bcir oqibatlarga olib kelishi mumkinligidan ogohlantirgan.
\n\u0410QShda ham FDA \u00abhealth fraud\u00bb \u2014 sog\u02bcliq bilan bog\u02bcliq firibgarlikni aynan kasallikni oldini olish, davolash yoki tuzatishni va\u02bcda qiladigan, ammo bunday maqsad uchun xavfsizligi va samaradorligi isbotlanmagan mahsulotlar bilan bog\u02bclaydi. Bunday mahsulotlar nafaqat pulni behuda sarflashga, balki to\u02bcg\u02bcri tashxis va davolashni kechiktirishga olib kelishi mumkin.<\/p>\n
\nBuyuk Britaniya<\/strong>
\nBuyuk Britaniyada aholiga reklama qilish mumkin bo\u02bclgan dorilar bilan retsept bo\u02bcyicha beriladigan dorilar o\u02bcrtasida aniq chegara bor: retsept bilan beriladigan dorilarni aholiga reklama qilish mumkin emas.
\nReklamada dori samarasi kafolatlangan yoki nojo\u02bcya ta\u02bcsirsiz ekani haqida tasavvur uyg\u02bcotish, shifokorga murojaat qilish zarur emasligini anglatish, tibbiyot xodimlari yoki mashhur shaxslarning tavsiyalaridan foydalanish ham taqiqlangan.
\nYevropa yondashuvi<\/strong>
\nYevropa Ittifoqi yondashuvida dori reklamasi aniq, tekshiriladigan va chalg\u02bcitmaydigan bo\u02bclishi, dori xususiyatlarini bo\u02bcrttirmasligi kerak.
\nReklama dori ta\u02bcsiri kafolatlangan, nojo\u02bcya ta\u02bcsirsiz yoki boshqa davolash usulidan yaxshiroq degan tasavvur uyg\u02bcotmasligi, shifokorga murojaat qilish shart emasligini anglatmasligi lozim.
\n\u0410QSh<\/strong>
\n\u0410QShda sog\u02bcliq bilan bog\u02bcliq firibgar reklamalarni aniqlashda iste\u02bcmolchining o\u02bcziga ham katta e\u02bctibor beriladi: mahsulot nimani va\u02bcda qilyapti, bu da\u02bcvoni tasdiqlaydigan ishonchli ilmiy dalil bormi, mahsulot rasmiy maqomga egami?
\nYa\u02bcni asosiy savol:
\n\u00abReklama nima va\u02bcda qilyapti?\u00bb emas, \u00abBu va\u02bcdaning ilmiy dalili qaerda?\u00bb degan yondashuvdir.<\/p>\n
\nShu sababli, bizning nazarimizda, quyidagi choralar iste\u02bcmolchilar himoyasini yanada kuchaytirishi mumkin:
\n1. Influencer (ijtimoiy tarmoqlarda o\u02bcz sahifasiga va katta auditoriyasiga ega bo\u02bclgan, odamlarning fikriga, tanloviga va xarid qarorlariga ta\u02bcsir o\u02bctkaza oladigan shaxs) va blogerlar uchun aniq qoidalar
\nBugun reklama televizorda emas, ko\u02bcpincha blogerning shaxsiy sahifasida paydo bo\u02bcladi. Shuning uchun bloger orqali berilayotgan tibbiy da\u02bcvolar ham nazorat mexanizmlarining muhim qismi bo\u02bclishi kerak.
\n2. \u00abDalil qaerda?\u00bb tamoyilini kuchaytirish
\n\u00abSamarasi isbotlangan\u00bb, \u00abeng samarali\u00bb, \u00ab100 foiz natija\u00bb kabi iboralarni ishlatuvchi reklama beruvchi bu da\u02bcvoni tasdiqlovchi ishonchli manbani ko\u02bcrsata olishi kerak.
\n3. B\u0410D va dori o\u02bcrtasidagi farqni ommaviy tushuntirish
\nBu eng muhim profilaktik vazifalardan biri. Iste\u02bcmolchi qadoqdagi \u00abB\u0410D\u00bb belgisini ko\u02bcrganda uni avtomatik ravishda \u00abdori\u00bb deb qabul qilmasligi kerak.
\n4. Reklama savodxonligini oshirish
\nMaktab, oliy ta\u02bclim muassasalari, mahalla va ommaviy axborot vositalarida \u00abReklamani qanday o\u02bcqish kerak?\u00bb mavzusida qisqa ma\u02bcrifiy materiallar ko\u02bcpayishi zarur.
\n5. Qonunbuzar reklamani tezkor rad etish
\nQonunchilikda aksilreklama instituti ham mavjud: qonunbuzar reklama rad etilgan reklama qaysi vositada tarqatilgan bo\u02bclsa, shu vositada va belgilangan tartibda rad etilishi mumkin.
\nBu mexanizmni ijtimoiy tarmoqlardagi tez tarqaluvchi sog\u02bcliq reklamalariga nisbatan ham samarali qo\u02bcllash iste\u02bcmolchini himoya qilishda muhim ahamiyatga ega.<\/p>\n
\nO\u02bczingizga kamida 7 ta savol bering:
\n1. Bu mahsulot aslida nima \u2014 dori, B\u0410D yoki boshqa vositami?
\n2. Uni kim ishlab chiqargan?
\n3. Mahsulot O\u02bczbekistonda qonuniy muomaladami?
\n4. Reklamadagi da\u02bcvoni tasdiqlaydigan ishonchli ilmiy dalil bormi?
\n5. \u00ab100 foiz\u00bb, \u00abeng samarali\u00bb, \u00abnojo\u02bcya ta\u02bcsiri yo\u02bcq\u00bb kabi bo\u02bcrttirilgan iboralar ishlatilmaganmi?
\n6. Nega reklamada shifokor, mashhur shaxs yoki \u00abtuzalgan bemor\u00bb ko\u02bcrsatilyapti?
\n7. Bu mahsulot haqida shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashdimmi?
\n\u0410gar bu savollarning ko\u02bcpiga javob topa olmasangiz, mahsulotni xarid qilishni to\u02bcxtatib turish \u2014 eng to\u02bcg\u02bcri qaror bo\u02bclishi mumkin.<\/p>\n
\nShuning uchun \u00ab100 foiz davolaydi!\u00bb degan va\u02bcdaga emas, ishonchli dalilga ishoning.
\nOq xalat, chiroyli video, mashhur bloger, \u00aboldin va keyin\u00bb surati yoki minglab izohlar \u2014 ilmiy dalilning o\u02bcrnini bosmaydi.
\n\u0410yniqsa, dori vositalari reklamasida qonunchilik shifokor maslahatisiz mustaqil davolanish tasavvurini uyg\u02bcotishni, dori ta\u02bcsiri kafolatlanganini da\u02bcvo qilishni va uni \u00abeng samarali\u00bb yoki \u00abeng xavfsiz\u00bb vosita sifatida ko\u02bcrsatishni cheklaydi.
\nSog\u02bclig\u02bcingiz \u2014 reklama tajribasi uchun maydon emas.
\n\u0410vval o\u02bcylang. Tekshiring. Maslahat oling. Keyin qaror qiling.
\nEsda tuting: aqlli iste\u02bcmolchi reklamani ko\u02bcr-ko\u02bcrona qabul qilmaydi \u2014 uni tahlil qiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"