{"id":13036,"date":"2026-09-22T08:15:22","date_gmt":"2026-09-22T03:15:22","guid":{"rendered":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/?p=13036"},"modified":"2026-09-22T08:15:22","modified_gmt":"2026-09-22T03:15:22","slug":"lotereya-orniga-shartnomalar-lototron-savdosi-sxemasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/archives\/13036","title":{"rendered":"\u00abLotereya\u00bb o\u2018rniga shartnomalar: \u00ablototron\u00bb savdosi sxemasi"},"content":{"rendered":"

Maishiy texnika bilan shug\u2018ullanuvchi ayrim sotuvchilar tomonidan turli marketing usullaridan foydalangan holda ta’lim muassasalariga tashrif buyurib, xodimlarga tovarlar realizasiya qilish holatlari kuzatilmoqda. Sxema quyidagicha ko\u2018rinishga ega: maktab yoki oliy ta’lim muassasasiga \u00abkompaniya vakili\u00bb (ko\u2018pincha o\u2018zini tadbirkor yoki \u00abkredit dasturlarini ro\u2018yxatga oluvchi\u00bb deb tanishtiruvchi shaxs) keladi, interaktiv o\u2018yin (\u00abSiz \u2014 lotereya g\u2018olibisiz!\u00bb) o\u2018tkazadi va kimgadir tantanali ravishda sovg\u2018a \u2014 masalan, muzlatkich yoki televizor taqdim etadi. Shu bilan birga, aksiya ishtirokchilarini \u00abg\u2018olib\u00bb nomiga qo\u2018shimcha maishiy texnikalarni kreditga rasmiylashtirishga ishontirishadi. Ko\u2018pincha \u00abg\u2018olib\u00bbning hamkasblariga ham uning nomiga tovarlarni kreditga rasmiylashtirishga \u00abmajburlashadi\u00bb. Natijada rasmiy jihatdan barcha xarid qilingan tovarlar bir nafar jismoniy shaxs nomida qayd etiladi, kreditni to\u2018lash vaqti kelganda esa aksiya ishtirokchilari o\u2018rtasida turli tushunmovchiliklar, nizolar va mojarolar kelib chiqish holatlari mavjud.<\/h4>\n

\"\"<\/p>\n

Bunday marketing usuli savdo va iste’molchilar huquqlarini himoya qilishning asosiy qoidalarini buzadi. \u00abIste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida\u00bbgi qonun sotuvchini (tashkilot yoki tadbirkorni) tovar va sotuvchi haqida haqqoniy hamda to\u2018liq ma’lumot taqdim etishga majburlaydi. Bayon etilgan holatda xaridorlar chalg\u2018itilmoqda: \u00ablotereya\u00bb oddiy tovar oldi-sotdisini niqoblaydi. Bunda bitimning haqiqiy shartlari oldindan tushuntirilmaydi. Bundan tashqari, sovg\u2018a berishning o\u2018zi ham tovar sotish bilan bog\u2018liq ekanligi haqida to\u2018liq kelishilmaydi: odatda tovar \u00absovg\u2018a\u00bb sifatida odamlarni jalb qilish va ularni kredit hujjatlarini imzolashga undash maqsadida taqdim etiladi. Bunday harakatlar yolg\u2018on reklama va iste’molchini aldash tushunchalariga mos kelishi mumkin.<\/p>\n

Qonunga ko\u2018ra, agar iste’molchi olingan noto\u2018g\u2018ri yoki to\u2018liq bo\u2018lmagan ma’lumot tufayli tovar sotib olgan bo\u2018lsa, u shartnomani bekor qilish va yetkazilgan zararni qoplashni talab qilish huquqiga ega. Mazkur holatda tovarni xarid qilish haqidagi \u00abshartnoma\u00bb aslida o\u2018yin niqobi ostida tuzilgan bo\u2018lib, xaridor o\u2018z roziligini ongli ravishda bermagani sababli uni haqiqiy emas deb hisoblashi mumkin. Bundan tashqari, qonun yolg\u2018on reklama oqibatida xaridorga zarar yetkazilgan bo\u2018lsa, sotuvchi uni to\u2018liq qoplashi shartligini ham nazarda tutadi. Boshqacha aytganda, agar \u00ablotereya\u00bb aldov vositasi bo\u2018lib chiqsa, aybdor shaxs \u2014 sotuvchi yoki uning vakili \u2014 jabrlanganlarga yetkazilgan barcha zararlarni qoplashi lozim.<\/p>\n

Nihoyat, shuni yodda tutish muhimki, qonunga ko\u2018ra, iste’molchi nafaqat tovar haqida, balki xarid shartlari (narxi, kredit muddati, kimning nomiga rasmiylashtirilishi, to\u2018lovni kim amalga oshirishi) haqida ham to\u2018liq ma’lumot olish huquqiga ega. Agar sotuvchi bu ma’lumotlarni bermasa yoki iste’molchini chalg\u2018itsa, bu huquqbuzarlik hisoblanishi mumkin.<\/p>\n

Bunday \u00ablotereyali\u00bb marketing aksiyalari tovarlarni sotishning qonuniy usuli hisoblanmaydi. Iste’molchilar juda ehtiyotkor bo\u2018lishlari lozim. Xo\u2018sh, bunday holatlarda iste’molchilar nimalarga e’tibor qaratishlari muhim?<\/p>\n

Hujjatlarni tekshiring.<\/strong> Hech qanday holatda \u00absovg\u2018a\u00bb olayotgan paytingizda kredit shartnomalarini darhol imzolamang. \u00abRasmiylashtirish\u00bb tugmasini bosishdan oldin hujjatlar bilan tanishib chiqish uchun vaqt talab qiling.<\/p>\n

Ma’lumotlarni qayd etib boring.<\/strong> Agar aksiya ta’lim muassasasi ma’muriyatini oldindan xabardor qilmasdan yoki tegishli ma’lumotlarsiz o\u2018tkazilgan bo\u2018lsa, foto va videolar oling \u2014 bu vijdonsiz reklamaga qarshi dalil bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n

Oldindan maslahat oling.<\/strong> Sotuvchi (o\u2018yin tashkilotchisi) bunday tadbirlarni o\u2018tkazish va ta’lim muassasasida tovar sotish uchun tegishli ruxsatga ega yoki ega emasligini aniqlang.<\/p>\n

Davlat organlariga xabar bering.<\/strong> Agar aksiyalar muntazam ravishda va nazoratsiz o\u2018tkazilayotgan bo\u2018lsa, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish organlariga yoki maktab ma’muriyatiga murojaat qilish kerak.<\/p>\n

Shu bois, \u00ablotereya\u00bb niqobi ostida taklif etilayotgan \u00absovrinli\u00bb xaridlarga ishonishdan oldin barcha shartlarni sinchiklab tekshirish zarur. Chunki bunday aksiyalar iste’molchini kutilmagan kredit majburiyatlariga olib kelishi mumkin. Aldov yoki chalg\u2018itish holati aniqlangan taqdirda esa iste’molchi qonunchilikda belgilangan huquqiy himoya vositalaridan foydalanib, o\u2018z mablag\u2018larini qaytarish va yetkazilgan zararni qoplashni talab qilishi mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maishiy texnika bilan shug\u2018ullanuvchi ayrim sotuvchilar tomonidan turli marketing usullaridan foydalangan holda ta’lim muassasalariga tashrif buyurib, xodimlarga tovarlar realizasiya qilish holatlari kuzatilmoqda. Sxema quyidagicha ko\u2018rinishga ega: maktab yoki oliy ta’lim muassasasiga \u00abkompaniya vakili\u00bb (ko\u2018pincha o\u2018zini tadbirkor yoki \u00abkredit dasturlarini ro\u2018yxatga oluvchi\u00bb deb tanishtiruvchi shaxs) keladi, interaktiv o\u2018yin (\u00abSiz \u2014 lotereya g\u2018olibisiz!\u00bb) o\u2018tkazadi va kimgadir tantanali […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13037,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-13036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":8,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13036"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13036"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13040,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13036\/revisions\/13040"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}