{"id":13352,"date":"2026-11-17T09:04:55","date_gmt":"2026-11-17T04:04:55","guid":{"rendered":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/?p=13352"},"modified":"2026-11-17T09:04:55","modified_gmt":"2026-11-17T04:04:55","slug":"turistik-safarni-bekor-qilsangiz-pulingizni-qaytarib-olisingiz-mumkinmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/archives\/13352","title":{"rendered":"TURISTIK SAFARNI BEKOR QILSANGIZ, PULINGIZNI QAYTARIB OLI\u015eINGIZ MUMKINMI?"},"content":{"rendered":"<h4>Turizm xizmatlari u\u00e7un oldindan t\u00f6lov qilgan iste\u02bcmol\u00e7ilar nimalarni bili\u015fi kerak?<\/h4>\n<h4>S\u00f6nggi yillarda \u00d6zbekistonda turizm sohasi jadal rivojlanib, fuqarolarning i\u00e7ki va xorijiy sayohatlarga b\u00f6lgan qiziqi\u015fi ortib bormoqda. Turfirmalar tomonidan turli mamlakatlarga sayohatlar, ziyorat turlari, dam oli\u015f maskanlari, mehmonxonalarda ya\u015fa\u015f va bo\u015fqa turistik xizmatlar taklif etilmoqda.<\/h4>\n<p>Bunday xizmatlarning aksariyati u\u00e7un fuqarolar \u015fartnoma tuzi\u015f vaqtida yoki safar bo\u015flani\u015fidan an\u00e7a oldin t\u00f6lovni amalga o\u015firadilar. Ammo hayotda turli holatlar yuzaga keli\u015fi mumkin: kimdir oilaviy \u015faroiti sababli safarga bora olmay qoladi, bo\u015fqa birovning rejalari \u00f6zgaradi, ayrim hollarda esa turfirmaning \u00f6zi belgilangan xizmatlarni taqdim eta olmaydi.<\/p>\n<p>\u015eunday vaziyatlarda iste\u02bcmol\u00e7ilarni bir savol qiziqtiradi: turistik xizmat u\u00e7un oldindan t\u00f6langan pulni qaytarib oli\u015f mumkinmi? Turfirma \u015fartnomani bekor qili\u015fga rozi b\u00f6lmasa, nima qili\u015f kerak?<\/p>\n<p>Bu savollarga javob topi\u015f u\u00e7un turizm sohasiga oid qonun\u00e7ilik hamda iste\u02bcmol\u00e7ilar huquqlarini himoya qili\u015f t\u00f6\u011frisidagi qonun hujjatlariga murojaat qili\u015f lozim.<\/p>\n<p>Turistik xizmat xaridori ham iste\u02bcmol\u00e7i hisoblanadi<\/p>\n<p>Avvalo, bir muhim jihatni bilib oli\u015f kerak: fuqaro \u00f6zining \u015faxsiy ehtiyojlari u\u00e7un turistik xizmat buyurtma qilsa, u qonun\u00e7ilik nuqtai nazaridan iste\u02bcmol\u00e7i hisoblanadi.<\/p>\n<p>Demak, turfirma bilan \u015fartnoma tuzgan, turistik y\u00f6llanma sotib olgan yoki sayohat u\u00e7un oldindan pul t\u00f6lagan fuqaro ham iste\u02bcmol\u00e7ilar huquqlarini himoya qili\u015f t\u00f6\u011frisidagi qonun\u00e7ilik bilan kafolatlangan huquqlardan foydalanadi.<\/p>\n<p>Bunda turistik xizmatlar k\u00f6rsati\u015f munosabatlari nafaqat iste\u02bcmol\u00e7ilar huquqlarini himoya qili\u015f t\u00f6\u011frisidagi Qonun, balki Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 10 iyuldagi 433-son qarori bilan tasdiqlangan turoperator va turagentlik xizmatlarini k\u00f6rsati\u015f tartibi t\u00f6\u011frisidagi nizom hamda Fuqarolik kodeksi normalari bilan ham tartibga solinadi.<\/p>\n<p><strong>\u015eartnoma imzolanganidan keyin safardan voz ke\u00e7i\u015f mumkinmi?<\/strong><\/p>\n<p>Ha, turistik xizmat u\u00e7un \u015fartnoma imzolangan va t\u00f6lov amalga o\u015firilgan b\u00f6lsa ham, iste\u02bcmol\u00e7i muayyan \u015fartlar asosida \u015fartnomani bekor qili\u015fni talab qili\u015fi mumkin.<\/p>\n<p>Biroq bu yerda muhim huquqiy farq bor.<\/p>\n<p>\u00d6zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 703-moddasiga k\u00f6ra, haq evaziga xizmat k\u00f6rsati\u015f \u015fartnomalariga sayyohlik xizmatlari ham kiradi.<\/p>\n<p>Kodeksning 707-moddasida esa buyurtma\u00e7i xizmatlarning belgilangan bahosini batamom t\u00f6la\u015f \u015farti bilan haq evaziga xizmat k\u00f6rsati\u015f \u015fartnomasini bekor qili\u015fni talab qili\u015fga haqli ekanligi belgilangan. Bunda \u015fartnoma ijro\u00e7ining aybli harakatlari tufayli bekor qilingan holatlar bundan mustasno.<\/p>\n<p>Bu normani t\u00f6\u011fri tu\u015funi\u015f muhim: agar turist \u00f6z xohi\u015fi bilan, turfirmaning \u015fartnoma b\u00f6yi\u00e7a majburiyatlarini buzmagan holda safardan voz ke\u00e7sa, t\u00f6langan mabla\u011fning t\u00f6liq qaytarili\u015fi har doim ham talab qilini\u015fi mumkin emas. Masala \u015fartnomaning huquqiy xususiyati, uni bekor qili\u015f asoslari va tomonlarning majburiyatlaridan kelib \u00e7iqib hal etiladi.<\/p>\n<p>\u015eu sababli, safardan voz ke\u00e7i\u015f niyati paydo b\u00f6lgan zahoti turfirmaga yozma ravi\u015fda murojaat qili\u015f, \u015fartnomani bekor qili\u015f va \u00f6zaro hisob-kitobni amalga o\u015firi\u015f masalasini rasmiyla\u015ftiri\u015f zarur.<\/p>\n<p><strong>Qaysi holatlarda pulni qaytari\u015fni talab qili\u015f mumkin?<\/strong><\/p>\n<p>Amaliyotda bu masalani bir ne\u00e7ta holatga ajratib k\u00f6rib \u00e7iqi\u015f maqsadga muvofiq.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Turfirma \u015fartnomadagi xizmatlarni k\u00f6rsatmasa yoki majburiyatlarini buzsa.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Masalan, fuqaro xorijiy davlatga sayohat qili\u015f u\u00e7un pul t\u00f6ladi. \u015eartnomada avia\u00e7ipta, mehmonxonada ya\u015fa\u015f, ovqatlani\u015f va ekskursiya xizmatlari nazarda tutilgan. Biroq turfirma belgilangan muddatda safarni ta\u015fkil etmadi yoki keli\u015filgan xizmatlarni taqdim etmadi.<\/p>\n<p>Bunday holatda iste\u02bcmol\u00e7i \u00f6z huquqlarini himoya qili\u015f u\u00e7un qonuniy asoslarga ega b\u00f6ladi.<\/p>\n<p>\u00abIste\u02bcmol\u00e7ilarning huquqlarini himoya qili\u015f t\u00f6\u011frisida\u00bbgi Qonunning 19-moddasiga muvofiq, ijro\u00e7i xizmat k\u00f6rsati\u015fni \u015fartnomada belgilangan muddatda, hajmda va sifatda amalga o\u015firi\u015fi \u015fart.<\/p>\n<p>Agar ijro\u00e7i xizmat k\u00f6rsati\u015fga \u00f6z vaqtida kiri\u015fmasa yoki uni belgilangan muddatda bajarmasligi aniq b\u00f6lib qolsa, iste\u02bcmol\u00e7i \u015fartnomadan voz ke\u00e7i\u015f va yetkazilgan zararni qopla\u015fni talab qili\u015fga haqli.<\/p>\n<p>\u015euningdek, xizmat \u015fartlari jiddiy buzilgan yoki jiddiy nuqsonlarga y\u00f6l q\u00f6yilgan taqdirda iste\u02bcmol\u00e7i \u015fartnomani bekor qili\u015f, zararni t\u00f6liq qopla\u015f va qonunda belgilangan bo\u015fqa talablarni q\u00f6yi\u015fi mumkin.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Turistik xizmatlar \u015fartnomada belgilangan talablarga mos kelmasa.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Masalan, fuqaroga u\u00e7 yulduzli mehmonxona taklif qilingan b\u00f6lsa-da, amalda undan an\u00e7a past darajadagi joyla\u015ftiri\u015f vositasi taqdim etildi. Yoki \u015fartnomada belgilangan ovqatlani\u015f, transport, ekskursiya va bo\u015fqa xizmatlar bajarilmadi.<\/p>\n<p>Bunday vaziyatda iste\u02bcmol\u00e7i xizmatdagi kam\u00e7iliklarni bartaraf eti\u015fni, xizmat qiymatini kamaytiri\u015fni yoki \u015fartnomani bekor qilib, yetkazilgan zararni qopla\u015fni talab qili\u015fi mumkin.<\/p>\n<p>Bunda \u015fartnomada k\u00f6rsatilgan xizmatlar, turistik y\u00f6llanma (vau\u00e7er), t\u00f6lov hujjatlari va amalda taqdim etilgan xizmatlar \u00f6rtasidagi farqni tasdiqlov\u00e7i dalillar muhim ahamiyatga ega.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Safarni amalga o\u015firi\u015f imkoniyati b\u00f6lmagan favqulodda holatlar yuzaga kelsa.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ayrim hollarda sayohat rejala\u015ftirilgan mamlakatda xavfsizlik bilan bo\u011fliq jiddiy vaziyat yuzaga keli\u015fi, davlat tomonidan kiri\u015f-\u00e7iqi\u015f \u00e7eklovlari joriy etili\u015fi yoki turistik xizmatlarni taqdim eti\u015f imkoniyati y\u00f6qoli\u015fi mumkin.<\/p>\n<p>433-son qaror bilan tasdiqlangan Nizomning 29-bandiga muvofiq, \u015fartnoma tuzi\u015fda asos qilib olingan holatlar \u00f6zgarganligi sababli tomonlardan har biri \u015fartnomani \u00f6zgartiri\u015f yoki bekor qili\u015fni talab qili\u015fga haqli.<\/p>\n<p>\u015euningdek, mazkur Nizomning 31-bandiga k\u00f6ra, turistik xizmatlarni taqdim eti\u015f imkoniyati b\u00f6lmagan favqulodda holatlar yuzaga kelganda turoperator \u015fartnomani bekor qili\u015f huquqiga ega. Guruhni \u015fakllantiri\u015f u\u00e7un zarur turistlar soni ta\u02bcminlanmagan holatda esa turistlarga \u015fartnoma bekor qilini\u015fi haqida tur bo\u015flani\u015fidan kamida 20 kun oldin xabar berili\u015fi kerak.<\/p>\n<p>Bunday vaziyatlarda t\u00f6langan mabla\u011flarni qaytari\u015f masalasi \u015fartnoma \u015fartlari, favqulodda holatning huquqiy oqibatlari va amaldagi qonun\u00e7ilik asosida hal etiladi.<\/p>\n<p><strong>Safarga bora olmagan turistning puli qaytariladimi?<\/strong><\/p>\n<p>Eng k\u00f6p u\u00e7raydigan holatlardan biri \u2014 turistning \u00f6zi safarga bora olmay qoli\u015fi.<\/p>\n<p>Masalan, fuqaro oilaviy \u015faroit, xizmat safari, salomatligi yoki bo\u015fqa \u015faxsiy sabablarga k\u00f6ra rejala\u015ftirilgan sayohatdan voz ke\u00e7moq\u00e7i b\u00f6ldi.<\/p>\n<p>Bunday holatda turfirmaga murojaat qilib, \u015fartnomani bekor qili\u015fni talab qili\u015f mumkin. Lekin Fuqarolik kodeksining 707-moddasidagi qoidaga k\u00f6ra, buyurtma\u00e7i \u015fartnomani bekor qili\u015fda xizmatlarning belgilangan bahosini batamom t\u00f6la\u015f majburiyatiga ega b\u00f6li\u015fi mumkin.<\/p>\n<p>\u015eu bois, \u00absafarga bormasam, pulning hammasini qaytarib olaman\u00bb yoki aksin\u00e7a, \u00abturfirma har qanday holatda ham pulimni u\u015flab qoli\u015fi mumkin\u00bb degan xulosalarning ikkalasi ham not\u00f6\u011fri.<\/p>\n<p>Masalan, turist safardan voz ke\u00e7i\u015f haqida tur bo\u015flani\u015fidan an\u00e7a oldin murojaat qilgan b\u00f6lsa, tomonlar \u015fartnomani bekor qili\u015f, xizmatlarni bo\u015fqa \u015faxsga rasmiyla\u015ftiri\u015f yoki bo\u015fqa sanaga k\u00f6\u00e7iri\u015f b\u00f6yi\u00e7a keli\u015fuvga eri\u015fi\u015flari mumkin.<\/p>\n<p>Agar \u015fartnomada bekor qili\u015f u\u00e7un alohida \u015fartlar belgilangan b\u00f6lsa, ularning qonun\u00e7ilikka muvofiqligi ham baholani\u015fi kerak.<\/p>\n<p>Eng muhimi, turfirma iste\u02bcmol\u00e7iga qonun\u00e7ilikda berilgan huquqlarni \u00e7eklov\u00e7i yoki qonunga zid \u015fartlarni \u00f6z \u015fartnomasiga kiriti\u015f orqali \u00f6zini har qanday javobgarlikdan ozod qila olmaydi.<\/p>\n<p><strong>\u00abPul qaytarilmaydi\u00bb degan \u015fartnoma bandi qonuniymi?<\/strong><\/p>\n<p>Ayrim turistik kompaniyalar \u015fartnomalarida \u00abt\u00f6langan mabla\u011f qaytarilmaydi\u00bb, \u00absafar bekor qilinsa, pul t\u00f6liq u\u015flab qolinadi\u00bb kabi \u015fartlar u\u00e7ra\u015fi mumkin.<\/p>\n<p>Biroq bunday bandlarning mavjudligi ular har qanday vaziyatda qonuniy hisoblanadi, degani emas.<\/p>\n<p>\u00abIste\u02bcmol\u00e7ilarning huquqlarini himoya qili\u015f t\u00f6\u011frisida\u00bbgi Qonunning 21-moddasiga muvofiq, iste\u02bcmol\u00e7ining huquqlarini \u00e7eklaydigan va qonun\u00e7ilikka zid b\u00f6lgan \u015fartnoma talablari haqiqiy emas deb hisoblanadi. Agar bunday \u015fartlarni q\u00f6lla\u015f natijasida iste\u02bcmol\u00e7iga zarar yetkazilsa, u\u015fbu zarar ijro\u00e7i tomonidan qoplani\u015fi lozim.<\/p>\n<p>Demak, turfirma \u015fartnomadagi \u00abpul qaytarilmaydi\u00bb degan umumiy iboraga tayanib, qonun\u00e7ilikda belgilangan iste\u02bcmol\u00e7i huquqlarini inkor eti\u015fi mumkin emas.<\/p>\n<p>\u015eu bilan birga, Fuqarolik kodeksining 707-moddasida buyurtma\u00e7ining \u00f6z ta\u015fabbusi bilan \u015fartnomani bekor qili\u015figa oid alohida qoida mavjudligini ham unutmaslik kerak. \u015euning u\u00e7un har bir nizo \u015fartnomaning mazmuni va bekor qili\u015f asoslarini hisobga olgan holda baholanadi.<\/p>\n<p><strong>Turfirma safarni bekor qilsa, turist qanday huquqlarga ega?<\/strong><\/p>\n<p>Turistik xizmatlardan foydalani\u015fda ta\u015fabbus har doim ham iste\u02bcmol\u00e7i tomonidan bildirilmaydi. Ba\u02bczan turfirmaning \u00f6zi ham belgilangan safarni amalga o\u015fira olmasligi mumkin.<\/p>\n<p>Masalan:<\/p>\n<p><em>&#8212; turistik guruhni \u015fakllantiri\u015f u\u00e7un yetarli i\u015ftirok\u00e7ilar yi\u011filmasligi;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212; belgilangan y\u00f6nali\u015f b\u00f6yi\u00e7a safarni ta\u015fkil eti\u015f imkoniyati y\u00f6qoli\u015fi;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212; \u015fartnomada k\u00f6rsatilgan xizmatlarni taqdim eti\u015fda jiddiy muammolar yuzaga keli\u015fi.<\/em><\/p>\n<p>Bunday hollarda turfirma iste\u02bcmol\u00e7ini \u00f6z vaqtida xabardor qili\u015fi va \u015fartnomadagi majburiyatlarini qonun\u00e7ilik talablariga muvofiq bajari\u015fi lozim.<\/p>\n<p>Ayniqsa, 433-son qaror bilan tasdiqlangan Nizomning 31-bandida guruhni \u015fakllantiri\u015f u\u00e7un zarur turistlar soni ta\u02bcminlanmagan taqdirda, \u015fartnoma bekor qilini\u015fi haqida turistlarga safar bo\u015flani\u015fidan kamida 20 kun oldin xabar beri\u015f talabi belgilangan.<\/p>\n<p>Bu yerda bir muhim jihatni ta\u02bckidla\u015f lozim: mazkur 20 kunlik muddat turistning safardan voz ke\u00e7i\u015fi u\u00e7un belgilangan umumiy muddat emas. U turoperator tomonidan guruh yetarli \u015fakllanmaganligi sababli \u015fartnomani bekor qili\u015f haqida oldindan xabar beri\u015fga taalluqli.<\/p>\n<p>Agar turfirma \u015fartnoma b\u00f6yi\u00e7a \u00f6z majburiyatlarini bajarmasa, iste\u02bcmol\u00e7i t\u00f6langan mabla\u011fni qaytari\u015f, yetkazilgan moddiy va ma\u02bcnaviy zararni qopla\u015fni talab qili\u015f huquqiga ega. Bu talablar turistik xizmatlarni k\u00f6rsati\u015f tartibi t\u00f6\u011frisidagi Nizomning 32-bandida ham nazarda tutilgan.<\/p>\n<p><strong>Muddati \u00f6tgan turistik y\u00f6llanma u\u00e7un t\u00f6langan pulni qaytari\u015f mumkinmi?<\/strong><\/p>\n<p>Bu masalada ham iste\u02bcmol\u00e7ilar bili\u015fi kerak b\u00f6lgan alohida huquqiy norma mavjud.<\/p>\n<p>433-son qaror bilan tasdiqlangan Nizomning 30-bandiga muvofiq, agar turizm mahsuloti buyurtma\u00e7isi turoperator tomonidan taqdim etilgan majburiyatnoma amal qili\u015f muddati tugagunga qadar undan foydalanmasa, turizm mahsulotini soti\u015f t\u00f6\u011frisidagi \u015fartnoma bekor qilinadi.<\/p>\n<p>Bunday holatda turoperator buyurtma\u00e7i tomonidan t\u00f6langan pulni majburiyatnoma muddati tugagan kundan bo\u015flab 10 i\u015f kunidan ke\u00e7iktirmay qaytari\u015fi \u015fart.<\/p>\n<p>Masalan, fuqaro turfirmadan muayyan muddat davomida foydalani\u015f mumkin b\u00f6lgan turistik mahsulotni sotib oldi va unga tegi\u015fli majburiyatnoma berildi. Fuqaro u\u015fbu muddat i\u00e7ida xizmatdan foydalanmadi. Majburiyatnoma muddati tugaga\u00e7, turoperator \u015fartnomani bekor qili\u015fi va t\u00f6langan mabla\u011fni 10 i\u015f kuni i\u00e7ida qaytari\u015fi lozim.<\/p>\n<p>Biroq bu qoidani bar\u00e7a turistik \u015fartnomalarga tatbiq eti\u015f mumkin emas. U aynan mazkur Nizomda nazarda tutilgan majburiyatnoma asosida taqdim etilgan turizm mahsulotiga taalluqli. \u015euning u\u00e7un \u015fartnoma va majburiyatnomaning mazmuniga alohida e\u02bctibor qarati\u015f zarur.<\/p>\n<p><strong>Pulni qaytarib oli\u015f u\u00e7un iste\u02bcmol\u00e7i nima qili\u015fi kerak?<\/strong><\/p>\n<p>Agar turistik xizmatdan voz ke\u00e7i\u015f yoki turfirma majburiyatlarini bajarmaganligi sababli \u015fartnomani bekor qili\u015f zarurati tu\u011filsa, quyidagi tartibda harakat qili\u015f maqsadga muvofiq.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u015eartnomani diqqat bilan \u00f6rganing.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u015eartnomada uni bekor qili\u015f tartibi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, t\u00f6lovni qaytari\u015f \u015fartlari, tomonlarning javobgarligi va nizolarni hal eti\u015f tartibi k\u00f6rsatilgan b\u00f6li\u015fi kerak.<\/p>\n<p>\u015euningdek, turistik y\u00f6llanmada (vau\u00e7erda) qaysi xizmatlar, qanday muddatda va qanday narxda taqdim etili\u015fi belgilanganini tek\u015firing.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Turfirmaga yozma ariza bilan murojaat qiling.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Arizada \u015fartnomani bekor qili\u015f sababini, t\u00f6langan mabla\u011f miqdorini va uni qaytari\u015f b\u00f6yi\u00e7a talabingizni aniq k\u00f6rsating.<\/p>\n<p>Agar turfirma muayyan summani u\u015flab qoli\u015fini bildirsa, u\u015fbu mabla\u011f qanday huquqiy asosda u\u015flab qolinayotganini va hisob-kitob qanday amalga o\u015firilganini yozma ravi\u015fda tu\u015funtiri\u015fni talab qiling.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>T\u00f6lov va \u015fartnoma hujjatlarini saqlang.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Quyidagi hujjatlar nizoni hal eti\u015fda muhim dalil b\u00f6li\u015fi mumkin:<\/p>\n<p><em>&#8212; turistik xizmat k\u00f6rsati\u015f \u015fartnomasi;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212; turistik y\u00f6llanma (vau\u00e7er);<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212; kassa \u00e7eki, bank t\u00f6lov hujjati yoki pul \u00f6tkazilganligini tasdiqlov\u00e7i ma\u02bclumot;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212; turfirma bilan yozi\u015fmalar;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212; xizmatlar bajarilmaganligini yoki \u015fartnoma \u015fartlari buzilganligini tasdiqlov\u00e7i foto, video va bo\u015fqa dalillar;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212; turfirmaga yuborilgan ariza va uning javobi.<\/em><\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Talab qanoatlantirilmasa, tegi\u015fli ta\u015fkilotlarga murojaat qiling.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Agar turfirma qonuniy talabni bajarmasa yoki asossiz ravi\u015fda pulni qaytari\u015fdan bo\u015f tortsa, iste\u02bcmol\u00e7i huquqlarini himoya qili\u015f vakolatiga ega davlat organiga yoki iste\u02bcmol\u00e7ilar huquqlarini himoya qili\u015f jamoat birla\u015fmalariga murojaat qili\u015fi mumkin.<\/p>\n<p>\u015euningdek, \u00f6z huquqlarini sud orqali himoya qili\u015f huquqi ham mavjud.<\/p>\n<p><strong>\u015eartnoma tuzi\u015fdan oldin nimalarga e\u02bctibor beri\u015f kerak?<\/strong><\/p>\n<p>Keyin\u00e7alik pulni qaytari\u015f bilan bo\u011fliq muammolarga du\u00e7 kelmaslik u\u00e7un turistik xizmatni sotib oli\u015fdan oldin quyidagi tavsiyalarga amal qili\u015f lozim:<\/p>\n<ol>\n<li><em>Turfirmaning rasmiy faoliyati, rekvizitlari va \u015fartnoma tuzi\u015f vakolatini tek\u015firing.<\/em><\/li>\n<li><em>\u015eartnomani \u00f6qimasdan imzolamang, ayniqsa uni bekor qili\u015f va pulni qaytari\u015fga oid bandlarini diqqat bilan \u00f6rganing.<\/em><\/li>\n<li><em>Safar narxiga avia\u00e7ipta, mehmonxona, ovqatlani\u015f, transfer, su\u011furta va bo\u015fqa xizmatlar kiritilgan-kiritilmaganini aniqlang.<\/em><\/li>\n<li><em>Safarni bekor qili\u015fda q\u00f6llaniladigan \u015fartlar, t\u00f6lovni qaytari\u015f tartibi va muddatini oldindan keli\u015fib oling.<\/em><\/li>\n<li><em>T\u00f6lovni imkon qadar rasmiy t\u00f6lov vositalari orqali amalga o\u015firing va tasdiqlov\u00e7i hujjatlarni saqlang.<\/em><\/li>\n<li><em>Turistik y\u00f6llanma (vau\u00e7er), avia\u00e7ipta va bo\u015fqa zarur hujjatlarni oling.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>E\u02bctiborli jihati \u015fundaki, 433-son qaror bilan tasdiqlangan Nizomning 21-bandida turistik xizmatlar \u015fartnomasida turoperator yoki turagentning nomi, manzili, faoliyat y\u00f6nali\u015fi va litsenziya raqami, turizm mahsulotining narxi, t\u00f6lov tartibi, tomonlarning huquq va majburiyatlari, \u015fartnomani \u00f6zgartiri\u015f va bekor qili\u015f \u015fartlari kabi ma\u02bclumotlar nazarda tutili\u015fi belgilangan.<\/p>\n<p>\u015euningdek, mazkur Nizomning 28-bandiga muvofiq, turoperator yoki turagent safar bo\u015flani\u015fidan kamida 24 soat oldin buyurtma\u00e7iga asl \u015fartnoma, turistik \u00e7ipta, vau\u00e7er va turistik mahsulot tarkibiga kiritilgan xizmatlardan foydalani\u015f huquqini tasdiqlov\u00e7i bo\u015fqa hujjatlarni taqdim eti\u015fi \u015fart.<\/p>\n<p><strong>Xulosa: safarga pul t\u00f6la\u015fdan oldin huquqingizni ham \u00f6ylang!<\/strong><\/p>\n<p>Turizm xizmatlari bozorining rivojlani\u015fi, \u015fubhasiz, ijobiy jarayon. Biroq bu sohada iste\u02bcmol\u00e7ilarning huquqlari i\u015fon\u00e7li himoya qilini\u015fi, turistik kompaniyalar esa \u00f6z zimmasiga olgan majburiyatlarni mas\u02bculiyat bilan bajari\u015fi kerak.<\/p>\n<p>Iste\u02bcmol\u00e7ilar ham bir haqiqatni unutmasliklari lozim: turistik safar u\u00e7un pul t\u00f6la\u015f bilan bo\u011fliq munosabatlar oddiy o\u011fzaki keli\u015fuv emas, balki muayyan huquq va majburiyatlarni yuzaga keltiradigan \u015fartnomaviy munosabatlardir.<\/p>\n<p>\u015euning u\u00e7un \u015fartnoma tuzi\u015fda \u015fo\u015filmaslik, uning har bir bandini \u00f6qib \u00e7iqi\u015f, ayniqsa safarni bekor qili\u015f va t\u00f6langan mabla\u011fni qaytari\u015f \u015fartlarini oldindan aniqla\u015f zarur.<\/p>\n<p>Eng muhimi, turistik xizmatdan foydalani\u015fda yuzaga kelgan har qanday nizoda iste\u02bcmol\u00e7i \u00f6z huquqlarini bili\u015fi va ularni qonun doirasida himoya qila oli\u015fi kerak. \u00c7unki huquqiy savodxonlik \u2014 iste\u02bcmol\u00e7i manfaatlarini himoya qili\u015fning eng muhim vositasidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Turizm xizmatlari u\u00e7un oldindan t\u00f6lov qilgan iste\u02bcmol\u00e7ilar nimalarni bili\u015fi kerak? S\u00f6nggi yillarda \u00d6zbekistonda turizm sohasi jadal rivojlanib, fuqarolarning i\u00e7ki va xorijiy sayohatlarga b\u00f6lgan qiziqi\u015fi ortib bormoqda. Turfirmalar tomonidan turli mamlakatlarga sayohatlar, ziyorat turlari, dam oli\u015f maskanlari, mehmonxonalarda ya\u015fa\u015f va bo\u015fqa turistik xizmatlar taklif etilmoqda. Bunday xizmatlarning aksariyati u\u00e7un fuqarolar \u015fartnoma tuzi\u015f vaqtida yoki safar bo\u015flani\u015fidan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13354,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-13352","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":1,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13352"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13352"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13355,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13352\/revisions\/13355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}