O\u2018zbekiston Respublikasining \u201cIste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida\u201dgi 221-I-sonli Qonuni 1996 yil 26 aprelda qabul qilingan bo\u2018lib, 30 ta moddadan iborat.<\/p>\n
Kundalik turmush jarayonida barchamiz iste’molchimiz, degan tushuncha mavjud. Bu tushuncha qaerdan kelib chiqqan?<\/p>\n
Yuqoridagi Qonunning 1-moddasi (Asosiy tushunchalar)da iste’molchi \u2014 foyda chiqarib olish bilan bog\u2018liq bo\u2018lmagan holda shaxsiy iste’mol yoki boshqa maqsadlarda tovar sotib oluvchi, ish, xizmatga buyurtma beruvchi yoxud shu niyatda bo\u2018lgan fuqaro (jismoniy shaxs) ekanligi belgilab qo\u2018yilgan.
\nFuqaro muayyan majburiyat munosabatlarida qatnashishi, yirik summalarda bitimlar tuzishi uchun muomala layoqatiga ega bo\u2018lishi kerak. O\u2018zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 22-moddasiga ko\u2018ra, fuqaroning o\u2018z harakatlari bilan fuqarolik huquqlariga ega bo\u2018lish va ularni amalga oshirish, o\u2018zi uchun fuqarolik burchlarini vujudga keltirish va ularni bajarish layoqati (muomala layoqati) u voyaga yetgach, ya’ni o\u2018n sakkiz yoshga to\u2018lgach to\u2018la hajmda vujudga keladi.<\/p>\n
Shuning bilan birgalikda, fuqaroda huquq layoqati ham mavjud bo\u2018lib, Fuqarolik kodeksining 17-moddasiga ko\u2018ra, huquq layoqati inson tug\u2018ilgan paytdan e’tiboran vujudga keladi va vafot etishi bilan tugaydi.<\/p>\n
Insonning iste’molchi deb e’tirof etilishi uchun esa, huquq layoqatining mavjudligi kifoyadir. Shundan kelib chiqqan holda, \u201cBarchamiz — iste’molchimiz\u201d degan tushuncha kelib chiqqan.<\/p>\n
Yana Fuqarolik kodeksidan kelib chiqilsa, uning 16-moddasida, jismoniy shaxslar deganda, O\u2018zbekiston Respublikasi fuqarolari, fuqaroligi bo\u2018lmagan shaxslar va chet el fuqarolari tushunilishi ko\u2018rsatib o\u2018tilgan. Shu sababli ham iste’molchi tushunchasi keng tushuncha bo\u2018lib, nafaqat mamlakatimizning 34 mln ga yaqin fuqarolarini, balki yurtimizda yashovchi fuqaroligi bo\u2018lmagan shaxslar va chet fuqarolarini ham o\u2018z ichiga qamrab oladi.<\/p>\n
Qonunning 2-moddasiga ko\u2018ra, mamlakatimizda qabul qilinayotgan Qonun hujjatlari ushbu Qonunda belgilangan iste’molchilarning huquqlarini cheklab qo\u2018yishi, ularni himoya qilishning kafolatlarini kamaytirishi mumkin emas. <\/p>\n
Amaldagi qonunning 4-moddasiga ko\u2018ra, iste’molchilarning 6 ta asosiy huquqlari ko\u2018rsatib o\u2018tilgandir. Ular: ma’lumot olish, erkin tanlash va sifatga bo\u2018lgan huquq, xavfsizlik, yetkazilgan moddiy ziyon va ma’naviy zararlarni qoplanishi, huquqlarini davlat idoralari va sud tomonidan himoya qilinishi hamda iste’molchilarning jamoat birlashmalariga birlashish kabi huquqlardan iboratdir.<\/p>\n
Amaldagi qonunning 5-moddasidan 22-moddasiga qadar va 28-moddasi iste’molchining o\u2018z huquqlarini ro\u2018yobga chiqara olishi bo\u2018yicha normalar, shuningdek sotuvchi (ishlab chiqaruvchi, ijrochi)larnig bu boradagi huquq va majburiyatlarini aks ettiruvchi normalardan iborat.
\n23-26-moddalari esa iste’molchi huquqining davlat tomonidan kafolatlanishi bo\u2018yicha normalarni, davlat hokimiyati va boshqaruvi idoralarining bu boradagi huquq va vakolatlarini aks ettiradi.<\/p>\n
27-moddasida qonun hujjatlarini bzganlik uchun javobgarlik, 29-moddasida iste’molchi huquqlarini sud orqali himoya qilish bo\u2018yicha normalar belgilab qo\u2018yilgan. 30-modda iste’molchilarning jamoat birlashmalari haqidadir.<\/p>\n
Hududiy birlashma Axborot xizmati<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
O\u2018zbekiston Respublikasining \u201cIste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida\u201dgi 221-I-sonli Qonuni 1996 yil 26 aprelda qabul qilingan bo\u2018lib, 30 ta moddadan iborat. Kundalik turmush jarayonida barchamiz iste’molchimiz, degan tushuncha mavjud. Bu tushuncha qaerdan kelib chiqqan? Yuqoridagi Qonunning 1-moddasi (Asosiy tushunchalar)da iste’molchi \u2014 foyda chiqarib olish bilan bog\u2018liq bo\u2018lmagan holda shaxsiy iste’mol yoki boshqa maqsadlarda tovar sotib oluvchi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3207,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":3216,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3208,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3206\/revisions\/3208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}