Assalomu alaykum hurmatli brifing ishtirokchilari!<\/strong> XIX asr oxirlari va XX asrning 60-yillariga qadar avval Amerika Qo\u2018shma Shtatlarida, so\u2018ngra Yevropa davlatlarida «Konsyumerizm», ya’ni «iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish harakatlari» vujudga keldi. Bularga AQShda XIX asrning 60-80 yillarida temir yo\u2018l kompaniyalari yo\u2018lovchi va yuk tashish xizmatlari narxlarini keskin oshirib yuborilishidan noroziliklar bo\u2018yicha harakatlarni, XX asr boshlarida esa oziq-ovqat va dori-darmonlar sifati ustidan nazorat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik atrofida tortishuvlar natijasida vujudga kelgan harakatlarni, XX asr o\u2018rtalaridagi tovarlarining sifati, reklamasining xaqqoniyligi, ishlab chiqarishda ekologik xolat xavfsizligi bo\u2018yicha dunyoga kelgan harakatlarni va fuqarolik jamiyati institutlarining boshqa bir qator hatti-harakatlarini misol qilib keltirish mumkin.<\/p>\n Ayniqsa, 1961 yilning 15 martida AQSh prezidenti Jon Kennedi tomonidan \u00abIste’molchilarning manfaatlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida yo\u2018llagan maxsus yo\u2018llanmasi\u00bbdan so\u2018ng iste’molchilar huquqlari va manfaatlari bilan bog\u2018liq masalalarni davlatlar darajasida tan olinishi va bu boradagi alohida qonunlar qabul qilinishiga zamin yaratib berdi. Keyinchalik, masalaning muhimligi Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan ham e’tirof etilib, aynan 15 martni \u00abButunjahon iste’molchilar huquqlarini himoya qilish kuni\u00bb deb e’tirof etildi.<\/p>\n Mamlakatimizda ham mustaqillikning ilk yillarida, ya’ni 1996 yilning 26 aprelida bu borada alohida qonun qabul qilindi. Qonunning 4-moddasi bilan mamlakatimiz iste’molchilariga belgilab berilgan asosiy huquqlardan biri, ya’ni iste’molchilarning jamoat birlashmalarini tuzish huquqidan foydalangan holda tashabbuskor fuqarolar guruhlari tomonidan avval iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari, 2002 yilga kelib esa ularning negizida O\u2018zbekiston iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi vujudga keldi. Bugungi kunda respublikamizning barcha tuman va shaharlarida iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari faoliyat ko\u2018rsatmoqda, ularnig faoliyati esa viloyatlarda hududiy birlashmalar tomonidan muvofiqlashtirilib borilmoqda.<\/p>\n Shu o\u2018rinda Farg\u2018ona viloyat hududiy birlashmamiz va uning quyi tuzilmalari hisoblangan tuman (shahar) jamiyatlari tomonidan o\u2018tgan yilda amalga oshirilgan ishlar va joriy yildagi ayrim rejalar xususida sizlar bilan o\u2018rtoqlashsam.<\/p>\n O\u2018tgan yil boshida mahalla fuqarolar yig\u2018inlarida, ta’lim muassasalarida, korxona, tashkilot va muassasalarda iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatining «Tayanch guruh»larini tashkil etish choralarini ko\u2018rish maqsadida hududiy birlashma tomonidan \u201cTarg\u2018ibot oyligini o\u2018tkazish to\u2018g\u2018risida\u201d hamda \u201cTayanch guruhlari bilan ishlash oyligini o\u2018tkazish to\u2018g\u2018risida\u201dgi alohida buyruqlari ishlab chiqildi.<\/p>\n Buning natijasida tizim tashkilotlari tomonidan yil davomida iste’molchilar huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risidagi amaldagi qonun va qonunosti me’yoriy hujjatlarini keng targ\u2018ib qilish maqsadida viloyatdagi Federatsiyaning tayanch guruhlari tashkillangan va tashkillanmagan 830 ga yaqin korxona, tashkilot, idora va muassasalarda davra suhbatlari, o\u2018quv seminarlari tarzidagi ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar tashkillandi.<\/p>\n O\u2018tkazilgan tadbirlar to\u2018g\u2018risida markaziy va mahalliy gazetalar, radio va televidenielar, shuningdek federatsiya va hududiy birlashmaning rasmiy saytlari, ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalar va kanallar orqali axborot materiallari berib borildi. O\u2018zbekiston iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari Federatsiyasining www.istemol.uz veb-saytiga kiritish uchun turli mavzulardagi materiallar taqdim qilib borildi. Shuning bilan birgalikda, hududiy birlashmaning www.istemolchi-info.uz veb-saytiga hududiy birlashma va tuman (shahar) jamiyatlari tomonidan o\u2018tkazilayotgan tadbirlar, iste’molchilar murojaatlarini hal etilishi natijalari bo\u2018yicha axborot materiallari qo\u2018yib borildi. Youtube dagi istemolchi-info kanaliga tashkil etilgan vaqtidan boshlab shu kunga qadar 170 ga yaqin videomateriallar joylashtirildi.<\/p>\n O\u2018tgan yili mart oyida \u201cXalqaro iste’molchilar huquqlarini himoya qilish kuni\u201dga bag\u2018ishlab Federatsiya tizimida mehnat faoliyati olib borayotgan xodimlar hamda Federatsiya faollari o\u2018rtasida \u201cBreyn-ring\u201d intellektual o\u2018yini o\u2018tkazildi. Shuningdek, qonun ijrosini ta’minlash bo\u2018yicha maxsus vakolatli organ hisoblanuvchi Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish agentligi viloyat boshqarmasi xodimlari bilan hamkorlikda sport musobaqalarini ham tashkilladik.<\/p>\n Aprel oyida hududiy birlashma tashabbusi bilan amaldagi \u201cIste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida\u201dgi qonun qabul qilinganiga 25 yil to\u2018lishi munosabati bilan Nodavlat notijorat tashkilotlari uyida alohida tadbir o\u2018tkazilib, unda sohaga oid ishlarni keng yoritishda faollik ko\u2018rsatayotgan ommaviy axborot vositalari vakillaridan bir nechasi taqdirlandi. O\u2018zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 30 yilligi munosabati bilan, faoliyatida erishayotgan yutuqlarini inobatga olgan holda hududiy birlashma va tuman (shahar) jamiyatlari tizimida mehnat faoliyati olib borayotgan 8 nafar xodimlar mustaqillik bayrami arafasida \u201cO\u2018zbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi\u201d esdalik nishonlari bilan taqdirlandilar. Oktyabr oyining ikkinchi kunligida hududiy birlashmaning navbatdagi hisobot konferensiyasi o\u2018tkazildi hamda unda tizim faoliyatiga taalluqli bo\u2018lgan hamda Konferensiya vakolatiga kiruvchi bir qator masalalar ko\u2018rib chiqildi hamda tegishli qarorlar qabul qilindi.<\/p>\n Noyabr’ oyining 12-sanasida Toshkent shahrida o\u2018tkazilgan O\u2018zbekiston iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasining navbatdagi hisobot konferensiyasi doirasida Farg\u2018ona viloyat hududiy birlashmasi va tuman (shahar) jamiyatlarida uzoq vaqtlardan buyon samarali mehnat faoliyati olib borayotgan 58 nafar xodimlar Federatsiyaning \u201cFaxriy yorliq\u201d va esdalik sovg\u2018alari bilan taqdirlandilar.<\/p>\n Shuningdek, viloyatimiz vakillari o\u2018tgan yilning noyabr oyida Federatsiya tashabbusi bilan Xalqaro iste’molchilar tashkiloti, Xalqaro iste’molchilar jamiyatlari konfederatsiyasi, \u201cYuksalish\u201d umumilliy harakati hamkorligida Xorazm viloyatining Xiva va Urganch shaharlarida turizm sohasida iste’molchilar huquqlarni himoya qilish masalalari yuzasidan o\u2018tkazilgan \u201cSayyoh-2021\u201d xalqaro forumida ham faol ishtirok etdilar.<\/p>\n O\u2018tgan yilning noyabr-dekabr hamda joriy yilning yanvar oylarida Farg\u2018ona viloyat sudi bilan hamkorlikda bir qator tadbirlar o\u2018tkazildi. Tadbirlar doirasida asosiy e’tibor xodimlarning iste’molchilar huquqlarini sudgacha va sud jarayonlarida himoya qilish masalalaridagi bilim va malakalarini oshirishga qaratildi.<\/p>\n Bundan tashqari, yil davomida xodimlarning kasbiy bilim va malakasini oshirib borish maqsadida huquqiy himoya, monitoring, matbuot va axborot yo\u2018nalishlari bo\u2018yicha mehnat foaliyati olib borayotgan xodimlarga soha bo\u2018yicha yetuk mutaxassislarni taklif qilgan holda o\u2018quv mashg\u2018ulotlari va master klasslar o\u2018tkazib borildi va bu ishlar joriy yilda ham davom ettirilmoqda. O\u2018z o\u2018rnida mazkur ishlarda yaqindan hamkorlik olib borayotgan adliya, soliq, monopoliyaga qarshi kurashish, markaziy bank, axborot va ommaviy kommunikasiyalar boshqarmalari, Federatsiya muassisligidagi \u201cIste’mol madaniyati\u201d gazetasi, Farg\u2018ona viloyat teleradiokompaniyasi, \u201cFarg\u2018ona haqiqati\u201d gazetasi, nodavlat notijorat tashkilotlar milliy assosiasiyasi viloyat bo\u2018limi, Elerjon Eksanov, Botir Omon, Iqboljon Abdujabborov, Timur Yuldashev, Birodar Mirzaev va boshqa shu kabi o\u2018z kasbining ustalariga minnatdorchilik izxor qilamiz.<\/p>\n Iste’molchilar bilan doimiy aloqani ta’minlash, ularning murojaatlarini qabul qilib olish va huquqiy maslahatlar berish maqsadida Federatsiyaning istemol.uz rasmiy saytidagi vertual qabulxona, respublika bo\u2018yicha yagona 1091 qisqa raqamli ishonch telefoni, telegram messenjeridagi PotrebitelUz_bot telegram botlari. hududiy birlashma va tuman (shahar) jamiyatlarida xizmat telefonlari ishlab turibdi.<\/p>\n Birgina o\u2018tgan yil mobaynida hududiy birlashma va tuman (shahar) jamiyatlari ijro etuvchi apparatlariga tegishliligi bo\u2018yicha O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining \u201cPrezidentga murojaat portali\u201d, O\u2018zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi ishonch telefoni, O\u2018zbekiston iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasining yagona ishonch telefoni va telegram boti orqali 259 ta, hududiy birlashma va tuman (shahar) jamiyatlariga fuqarolardan to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri yozma, og\u2018zaki va elektron shakllarda 643 ta, jami 902 ta murojaatlar kelib tushdi. Murojaatlarni o\u2018rganib chiqilishi natijalariga ko\u2018ra iste’molchilar foydasiga 901 mln 494 ming so\u2018mdan ortiq mablag\u2018lar qayta hisob-kitob qilinishiga erishildi.<\/p>\n Tizimda tashkil qilingan \u201cIste’molchi bilan muloqot\u201d huquqiy maslahatxonalari tomonidan 345 nafar iste’molchilarga kommunal xo\u2018jalik, savdo, sog\u2018liqni saqlash, elektr, gaz va suv ta’minoti, aloqa, transport va boshqa masalalar bepul huquqiy maslahatlar berildi.<\/p>\n Har oyning ikkinchi o\u2018n kunligida o\u2018tkazib boriladigan tizim rahbarlarining aholi bilan muloqot kunlari doirasida 630 nafar aholi vakillariga uy-joy kommunal, savdo, sog\u2018likni saqlash, aloqa xizmatlari, transport, servis xizmati ko\u2018rsatish, ta’lim sohasi va boshqa sohalar bo\u2018yicha bildirilgan muammo, kamchilik yoki takliflari bo\u2018yicha huquqiy maslahatlar va amaliy yordamlar ko\u2018rsatilib, shulardan 185 tasi tegishliligi bo\u2018yicha ko\u2018rib chiqish uchun davlat organlari va xo\u2018jalik boshqaruvi organlariga yuborildi.<\/p>\n Federatsiya topshiriqlari asosida ichki bozorda sotilayotgan iste’mol tovarlarining zarur sifatini va xavfsizligini, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risidagi qonun hujjatlarining boshqa talablarini ta’minlanishini o\u2018rganish bo\u2018yicha 14 ta monitoring kuzatuvlari o\u2018tkazilib, ular bo\u2018yicha umumlashtirilgan ma’lumotlar Federatsiya markaziy apparatiga taqdim qilindi.<\/p>\n Barchangizga ma’lumki, O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi PF-60-sonli Farmoni bilan \u201c2022-2026 yillarga mo\u2018ljallangan Yangi O\u2018zbekistonning taraqqiyot strategiyasi\u201d tasdiqlandi. Joriy yilda biz Federatsiya Ustavi bilan belgilab berilgan vazifalar, shuningdek joriy yil uchun ishlab chiqilgan asosiy faoliyat yo\u2018nalishlari rejalari ijrosini ta’minlash barobarida, Taraqqiyot strategiyasining tegishli maqsadlari ijrosini ta’minlashda davlat hokimiyati va boshqaruvi idoralari bilan O\u2018zbekiston Respublikasining \u201cIjtimoiy sheriklik to\u2018g\u2018risida\u201dgi qonuni talablaridan kelib chiqqan holda ijtimoiy sheriklik va hamkorlik aloqalarini yo\u2018lga qo\u2018yyapmiz. Jumladan, shu kunga qadar viloyat hokimligining turizm va sport masalalari kompleksi bilan, sog\u2018liqni saqlash va xalq ta’limi boshqarmalari bilan Taraqqiyot strategiyasining tegishli maqsadlari bo\u2018yicha hamkorlikda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar rejalarini ishlab chiqib ijroga qaratdik. Hozirda sohaga daxldor boshqa boshqaramalar bilan ham hamkorlikdagi dasturlar ishlab chiqilmoqda.<\/p>\n Bundan ko\u2018zlangan asosiy maqsad esa aholimizning iste’molchilar huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik bo\u2018yicha huquqiy bilimi va iste’mol madaniyatini oshirish, davlat boshqaruvi va ijtimoiy loyihalarni amalga oshirishda fuqarolik jamiyati institutlari ishtiroki darajasini oshirish, fuqarolar murojaatlari bilan ishlash, aholining muammolarini tizimli o\u2018rganish va hal etilishida samarali jamoatchilik nazoratini o\u2018rnatish, oqibatda iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish ishlarini son va sifat jihatidan yuqoriroq darajaga ko\u2018tarishdan iboratdir.<\/p>\n So\u2018zimning nihoyasida aholimizni, korxona, tashkilot, idora va muassalarda mehnat faoliyati olib borayotgan ishchi xizmatchilarni iste’molchilik sohasiga oid muammolarga duch kelganda, sizning murojaatlaringizni qabul qilib, o\u2018rganib chiqish, sizlarga huquqiy maslahatlar berish borasida Federatsiya tomonidan yaratilgan imkoniyatlardan unumli foydalanishga va yurtimizning iste’molchilik ijtimoiy harakatida faol ishtirok etishga chaqirib qolaman.<\/p>\n E’tiborlaringiz uchun rahmat!<\/strong><\/p>\n
\nBugun sizlar bilan \u201cButunjahon iste’molchilar huquqlarini himoya qilish kuni\u201dda uchrashib turibmiz. Avvalambor barchangizni butun dunyo aholisi uchun ahamiyatli bo\u2018lgan mana shunday kun bilan qutlashga ijozat bergaysiz.<\/strong><\/p>\n
\nBu borada hududimizdagi Farg\u2018ona viloyat teleradiokompaniyasi, \u201cRuxsor\u201d teleradiokompaniyasi, \u201cToxir Bag\u2018dod\u201d va \u201cMuloqot\u201d televidenielari bilan yaqindan hamkorlik olib borilmoqda. Farg\u2018ona radiosi bilan esa \u201cFarg`ona FM javob beradi\u201d va \u201cIstemolchi huquqi\u201d loyihalari doirasidagi hamkorlik davom ettirilmoqda.<\/p>\n
\nHududiy birlashmaning telegramdagi istemolchiinfouz rasmiy kanali, Facebook dagi Fargona istemolchi-info va Instagram dagi istemolchi-info rasmiy sahifalariga muntazam ravishda faoliyatga oid yangiliklar qo\u2018yib borildi.<\/p>\n
\nIyun-iyul oylarida O\u2018zbekiston Respublikasining \u201cJamoatchilik nazorati to\u2018g\u2018risida\u201dgi Qonuni asosida Markaziy bank viloyat bosh boshqarmasi, so\u2018ngra \u201cHududgaz Farg\u2018ona\u201d gaz ta’minoti filiallari mas’ullari ishtirokida jamoatchilik eshituvlarini o\u2018tkazdik.<\/p>\n
\nFederatsiya Kengashi tomonidan berilgan topshiriq ijrosini ta’minlash maqsadida, sentyabr oyi davomida tuman (shahar) jamiyatlari faollarining umumiy yig\u2018ilishlari o\u2018tkazilib, ularda viloyat hududiy birlashmasining navbatdagi hisobot konferensiyasiga vakillar saylandi.<\/p>\n