{"id":7608,"date":"2024-02-13T10:39:03","date_gmt":"2024-02-13T07:39:03","guid":{"rendered":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/?p=7608"},"modified":"2024-02-13T16:13:35","modified_gmt":"2024-02-13T13:13:35","slug":"%d0%b0%d2%b3%d0%be%d0%bb%d0%b8%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d1%9e%d0%b9%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%b3%d0%b0-%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%88-%d0%b6%d0%b0%d1%80%d0%b0%d1%91%d0%bd%d0%b8%d0%b4%d0%b0-%d1%8d%d1%82%d0%bd%d0%be","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/archives\/7608","title":{"rendered":"Aholini ro\u2018yxatga olish jarayonida etnomadaniy xususiyatlarni aniqlash"},"content":{"rendered":"<h5>Turli madaniyat vakillari istiqomat qiluvchi mamlakatimizda, ehtimol, aholining etnik mansubligi (yoki tarkibi), ona tili, ilmi va tillardan foydalanishi, shuningdek, diniy jamoa va konfessiyalar to\u2018g\u2018risida ma&#8217;lumot to\u2018plashni istashadi. Bularning barchasi \u2014 insonlarga o\u2018z tanloviga ko\u2018ra o\u2018zining etnomadaniy tegishliligini qulay aniqlash imkonini taqdim etuvchi belgilardir.<\/h5>\n<p>Qoidaga ko\u2018ra, etnomadaniy xususiyatlar sub&#8217;ektiv tarkibga ega, boisi, u yoki bu ro\u2018yxatga olish davomida qaysi \u00abbelgi\u00bb yoki qaysi \u00abkonsepsiya\u00bb haqiqatan baholanishi borasida yagona tushuncha mavjud emas. Bundan tashqari, turli davlatlar har xil kontsepsiya va ta&#8217;riflarni qo\u2018llaydi. Etnomadaniy xususiyatlar siyosiy ta&#8217;sirchan bo\u2018lishi va ko\u2018psonli bo\u2018lmaganlarga, biroq shunday bo\u2018lsada, bo\u2018ysunuvchi aholi guruhlari identifikasiyalariga qo\u2018llanilishi mumkin. Ayrim ozchilik guruhlar a&#8217;zolari, ayniqsa, etnik, diniy va lingvistik kelib chiqish belgisi bo\u2018yicha kamsitishlarga nisbatan zaif bo\u2018lishi mumkin. Ammo respondentlar tomonidan ma&#8217;lumot berishda erkinlik va ochiqlikni ta&#8217;minlash birlamchi ahamiyat kasb etadi. Shunday qilib, respondentlarga ma&#8217;lumotlarni himoya qilish va identifikasiyalashning oldini olish bo\u2018yicha tegishli choralar ko\u2018rilganligini namoyish etish uchun etnik va diniy guruhlarni ro\u2018yxatga olish tartibi va materiallariga alohida e&#8217;tibor qaratish zarur bo\u2018lishi mumkin. Ba&#8217;zi hollarda, agar milliy qonunchilikda bunga yo\u2018l qo\u2018yilgan bo\u2018lsa, mamlakatlar katta ehtimol bilan bunday ma&#8217;lumotlarni ixtiyoriy ravishda to\u2018plashni xohlashadi.<br \/>\nMa&#8217;lumotlar respondentlar tomonidan erkin taqdim etilishi va ular himoyalanganligini ta&#8217;minlash uchun mamlakatlar etnomadaniy xususiyatlar to\u2018g\u2018risidagi ma&#8217;lumotlarni yig\u2018ish bo\u2018yicha maxsus monitoring mexanizmlarini yaratishni hohlashlari mumkin.<br \/>\nQoidaga ko\u2018ra, faqat registrlardan yoki ma&#8217;muriy manbalardan olingan ma&#8217;lumotlar bu belgilar uchun cheklangan qiymatga ega va nari borsa faqat cherkov yoki diniy jamoaga rasmiy a&#8217;zolik yoki ko\u2018p tilli muhitda hukumat va uy xo\u2018jaliklari o\u2018rtasidagi rasmiy aloqa tili kabi ba&#8217;zi jihatlarni qamrab olishi mumkin.<br \/>\nRo\u2018yxatga olish varaqalarini tuzish va baholashda, statistika materiallarini tasniflash va qayta ishlashda etnik, lingvistik va diniy jamoa vakillari bilan maslahat o\u2018tkazish lozim. Shaffoflikni, teng munosabatni, bunday ma&#8217;lumotlarni to\u2018plash sabablarini yaxshiroq tushunishni va aholining keng qamrovli ishtirokini ta&#8217;minlash maqsadida bunday guruhlarni tartiblarni ishlab chiqish, ro\u2018yxatga olishni o\u2018tkazish asoslarini belgilash va ozchiliklar orasida ro\u2018yxatga olish faoliyatini o\u2018ziga jalb qilish muhimdir.<\/p>\n<p><strong>N. Xamedov,<\/strong><br \/>\nQo\u2018qon shahar Statistika bo\u2018limi boshlig\u2018i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Turli madaniyat vakillari istiqomat qiluvchi mamlakatimizda, ehtimol, aholining etnik mansubligi (yoki tarkibi), ona tili, ilmi va tillardan foydalanishi, shuningdek, diniy jamoa va konfessiyalar to\u2018g\u2018risida ma&#8217;lumot to\u2018plashni istashadi. Bularning barchasi \u2014 insonlarga o\u2018z tanloviga ko\u2018ra o\u2018zining etnomadaniy tegishliligini qulay aniqlash imkonini taqdim etuvchi belgilardir. Qoidaga ko\u2018ra, etnomadaniy xususiyatlar sub&#8217;ektiv tarkibga ega, boisi, u yoki bu ro\u2018yxatga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7609,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":106,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7608"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7608"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7610,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7608\/revisions\/7610"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}