{"id":9612,"date":"2025-03-01T15:37:26","date_gmt":"2025-03-01T10:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/?p=9612"},"modified":"2025-03-01T15:37:26","modified_gmt":"2025-03-01T10:37:26","slug":"qimmatbaho-metallardan-tayyorlangan-buyumlar-qaytarilmaydi-va-almashtirilmaydi-biroq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/archives\/9612","title":{"rendered":"Qimmatbaho metallardan tayyorlangan buyumlar qaytarilmaydi va almashtirilmaydi, biroq &#8230;"},"content":{"rendered":"<h5>Marg\u2018ilon shahar iste&#8217;molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatida shaharning &#171;Obod&#187; mahalla fuqarolar yig\u2018ini hududida yashovchi S.N.ning o\u2018g\u2018li tomonidan Farg\u2018ona shahridagi zargarlik do\u2018konidan 1 822 000 so\u2018mga xarid qilinib, unga sovg\u2018a qilingan tillo uzukning o\u2018lchami mos kelmagani, sotuvchi tovarni qaytarib olmayotganligi xususidagi murojaati o\u2018rganilib, o\u2018rganish yakunlari bilan masalani iste&#8217;molchi foydasiga hal bo\u2018lishiga, tovar uchun to\u2018langan pulni iste&#8217;molchiga qaytarilishiga erishildi. Shunday bo\u2018lsada, shu o\u2018rinda, qonunchilikning quyidagi tomonlariga to\u2018xtalib o\u2018tib, oldi-sotdi amaliyotlarining har ikki tomoni uchun ham foydali bo\u2018lgan jihatlarini ularga yana bir bor eslatib o\u2018tishni joiz deb bilamiz.<\/h5>\n<p>Amaldagi &#171;Iste&#8217;molchilarning huquqlarini himoya qilish to\u2018g\u2018risida&#187;gi qonunning 9-moddasida belgilab berilgan vakolatlaridan kelib chiqqan holda Hukumatimiz tomonidan &#171;O\u2018zbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalari&#187; tasdiqlangan bo\u2018lib, qoidalar bilan yuqoridagi qonunning 18-moddasidagi iste&#8217;molchining har qanday maqbul sifatdagi nooziq-ovqat tovarini 10 kun muddat ichida sotuvchidan almashtirib olish huquqidan va mazkur toifaga tushmaydigan tovarlar ro\u2018yxati Hukumat tomonidan tasdiqlanishi haqidagi normalardan kelib chiqilib, shuningdek boshqa mamlakatlar tajribasi, sanitariya-gigiena talablari, mantiqiy yondashuv va boshqa omillarni hisobga olgan holda, qaytarib olinmaydigan va almashtirilmaydigan tovarlar ro\u2018yxati tasdiqlangan. Ushbu ro\u2018yxatga 12 ta yo\u2018nalish bo\u2018yicha bir qator tovarlar kiritilgan bo\u2018lib, ular qatorida qimmatbaho metallardan tayyorlangan buyumlar ham bor. Demak, bu kabi tovarlarni xarid qilishda iste&#8217;molchilardan biroz hushyorlik talab qilinadi!<\/p>\n<p>Shuning bilan birgalikda, iste&#8217;molchi huquqining ustivorligidan hamda nomi zikr etilgan qonunning 5 va 6-moddalari talablaridan kelib chiqilib, yuqoridagi ro\u2018yxatga kiritilgan tovarlar savdosi bilan shug\u2018ullanuvchi sotuvchi oldi-sotdi jarayonida xaridor (iste&#8217;molchi)ni bu haqda ogohlantirishi, unga qoidalarning tegishli qismlari bo\u2018yicha zaruriy tushuntirishlarni berishi, iste&#8217;molchilar tanishishi uchun qulay joylarga Qoidalarning o\u2018z faoliyatiga tegishli qismlaridan ko\u2018chirmalarni joylashtirishi lozim. Aks holda, sotuvchi qonunning 7-moddasidagi normalardan, ya&#8217;ni iste&#8217;molchiga noto\u2018g\u2018ri ma&#8217;lumot yoki yetarli darajada to\u2018liq bo\u2018lmagan ma&#8217;lumot berilishi vaji hamda qonun sotib olingan tovar (ish, xizmat)ning xossalari va jihatlari haqida iste&#8217;molchi maxsus bilimga ega emas degan taxminga asoslanishidan kelib chiqib, qaytarilmaydigan va almashtirilmaydigan tovarlar bilan bog\u2018liq holatda yuzaga kelgan nizolarda yutqazib qo\u2018yishi mumkin.<\/p>\n<p>O\u2018rganish ishlari o\u2018tkazilgan murojaat bilan bog\u2018liq holatda ham voqealar xuddi shunday tarzda kechgan. Sotuvchi tomonidan xaridorga savdo qoidalari, shuningdek o\u2018zi realizasiya qilayotgan tovar haqida o\u2018z vaqtida zarur, to\u2018g\u2018ri va tushunarli ma&#8217;lumot, shuning bilan birgalikda Qoidalarda nazarda tutilgan tartibda tushuntirish va ogohlantirishlar berilmagani sababli iste&#8217;molchi maqbul sifatda bo\u2018lgan tovarni qandaydir iste&#8217;mol xossalari mos kelmagani vaji bilan almashtirishga qaytarib olib kelgan va o\u2018rtada nizoli holat kelib chiqqan. Yuqoridagilardan kelib chiqib, jamiyat mutaxassislari tomonidan qonunchilik talablari yuzasidan berilgan tushuntirishlar va ishni qonuniy hal qilish yuzasidan olib borilgan muzokaralar bilan esa masala iste&#8217;molchi foydasiga hal etildi.<\/p>\n<p><strong>Nigora Usmonova,<\/strong><br \/>\nshahar jamiyati mutaxassisi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marg\u2018ilon shahar iste&#8217;molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatida shaharning &#171;Obod&#187; mahalla fuqarolar yig\u2018ini hududida yashovchi S.N.ning o\u2018g\u2018li tomonidan Farg\u2018ona shahridagi zargarlik do\u2018konidan 1 822 000 so\u2018mga xarid qilinib, unga sovg\u2018a qilingan tillo uzukning o\u2018lchami mos kelmagani, sotuvchi tovarni qaytarib olmayotganligi xususidagi murojaati o\u2018rganilib, o\u2018rganish yakunlari bilan masalani iste&#8217;molchi foydasiga hal bo\u2018lishiga, tovar uchun to\u2018langan pulni iste&#8217;molchiga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9613,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-9612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.12.2","language":"ru","enabled_languages":["uz","ki","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ki":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"views":92,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9612"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9615,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9612\/revisions\/9615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/istemolchi-info.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}