Internetdagi xarid amalga oshmagani sababli 300 ming so‘m iste’molchiga qaytarildi

Bugun ijtimoiy tarmoqlar orqali mahsulot buyurtma qilish kundalik hayotimizning bir qismiga aylandi. Bir necha daqiqada tovar tanlash, pul o‘tkazish va buyurtmani uydan chiqmasdan qabul qilish mumkin. Ammo bu qulaylik ortida muayyan xavflar ham bor: sotuvchini tekshirmasdan oldindan to‘lov qilish ba’zan iste’molchini noxush vaziyatga tushirib qo‘yishi mumkin.

Farg‘ona tumanida istiqomat qiluvchi fuqaroning murojaati ham ana shunday holat bilan bog‘liq bo‘ldi.

Hujjatlarga ko‘ra, fuqaro 2026 yil 18 iyun kuni ijtimoiy tarmoq orqali tovar buyurtma qilib, uning uchun 300 ming so‘m mablag‘ni bank plastik kartasiga o‘tkazgan. Ammo buyurtma qilingan tovarlar belgilangan vaqtda yetib kelmagan. Natijada iste’molchi o‘z huquqlarini himoya qilish maqsadida 24 iyun kuni ichki ishlar organlarining qisqa ishonch raqami orqali murojaat qilgan. Murojaat belgilangan tartibda qayd etilib, huquqiy baho berish uchun o‘rganish boshlangan.

Masalaning e’tiborli jihati — iste’molchining murojaati vakolat doirasi bo‘yicha O‘zbekiston iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasining Farg‘ona viloyati hududiy tuzilmasiga yuborilganidir. Farg‘ona tumani ichki ishlar bo‘limining 2026 yil 14 iyuldagi xatida fuqaroning murojaati kelgusida qonuniy tartibda ko‘rib chiqish va huquqiy baho berish uchun iste’molchilar huquqlarini himoya qilish tizimiga taqdim etilgani qayd etilgan.

Shundan so‘ng masala Farg‘ona tuman iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyati xodimlari tomonidan atroflicha o‘rganildi. O‘rganish yakunlari bilan 29 iyul kuni iste’molchining bank plastik kartasiga 300 000 so‘m pul mablag‘i to‘liq qaytarib berilishi ta’minlandi.

Hurmatli iste’molchilar!

Onlayn savdoda «avval pulni o‘tkazing» degan gapga shoshilmang. Chiroyli suratlar, arzon narx yoki sotuvchining ishonarli va’dasi uning halol tadbirkor ekanini anglatmaydi. Ayniqsa, notanish shaxsning bank kartasiga tovarni olmasdan turib to‘liq mablag‘ o‘tkazishda ehtiyotkor bo‘lish zarur.

Onlayn xaridda sotuvchining kimligi va aloqa ma’lumotlarini tekshirish, tovarning narxi va yetkazib berish shartlarini oldindan aniqlash, yozishmalarni o‘chirib yubormaslik hamda to‘lovni tasdiqlovchi elektron chek yoki skrinshotlarni saqlab qo‘yish keyinchalik nizoli vaziyat yuzaga kelganda muhim dalil bo‘lishi mumkin.

Eng asosiysi, tovar kelmasa yoki sotuvchi o‘z majburiyatini bajarmasa, «pulim ketdi» deb masaladan voz kechmaslik kerak. Murojaat qilish va qonuniy huquqni talab etish amaliy natija berishi mumkin.

Farg‘ona tumanidagi mazkur holat ham buning bir misoli bo‘ldi: ijtimoiy tarmoq orqali qilingan xarid yuzasidan kelib chiqqan muammo tegishli idoralar hamkorligida o‘rganilib, yakunda iste’molchiga 300 ming so‘m mablag‘ qaytarildi.

Ba’zan iste’molchi huquqini tiklash katta summalar bilan emas, bir qarashda oddiy ko‘ringan murojaatga jiddiy yondashishdan boshlanadi. Eng muhimi — har bir iste’molchi o‘z haq-huquqini bilishi va zarur paytda uni talab qila olishi kerak.