Sudning hal qiluv qarori bilan kommunal qarzdorlikning yarmi bekor qilindi

Kommunal xizmatlar sohasida iste’molchilar bilan xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlar o‘rtasida yuzaga keladigan nizolarning aksariyati xizmat sifati va to‘lovlarning to‘g‘ri hisoblanishi bilan bog‘liq. Bunday vaziyatlarda iste’molchilar o‘z huquqlarini bilishi va ularni qonun doirasida himoya qila olishi muhim ahamiyatga ega.

Marg‘ilon shahrida yashovchi fuqaro M.T. ham issiqlik ta’minoti xizmati bo‘yicha asossiz hisoblangan qarzdorlikdan norozi bo‘lib, Marg‘ilon shahar iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatiga murojaat qildi. Murojaat asosida jamiyat mutaxassislari tomonidan holat atroflicha o‘rganilib, iste’molchining manfaatlarini himoya qilish maqsadida sudga da’vo arizasi kiritildi.

Murojaat mazmuni nima edi?

Fuqaro manzili bo‘yicha issiqlik ta’minoti xizmati yetarli darajada ko‘rsatilmagan bo‘lishiga qaramasdan, xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot tomonidan 2025–2026 yillar uchun 2 million 62 ming 954 so‘m asosiy qarz hamda 610 ming 173 so‘m penya hisoblangan. Iste’molchi mazkur qarzdorlik haqiqatga to‘g‘ri kelmasligini bildirib, uni bekor qilishni so‘ragan.

Sud muhokamasi davomida ma’lum bo‘lishicha, xonadon haqiqatdan ham talab darajasida issiqlik bilan ta’minlanmagan. Bu holat bo‘yicha tegishli dalolatnoma rasmiylashtirilgan va xizmat sifatining belgilangan talablarga javob bermagani qayd etilgan.

Sud qanday qaror qabul qildi?

Ish hujjatlari, taraflarning tushuntirishlari va taqdim etilgan dalillarni har tomonlama o‘rgangan sud da’voni qisman qanoatlantirdi.

Hal qiluv qaroriga muvofiq, xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot tomonidan hisoblangan kommunal qarzdorlikning 50 foizi bekor qilindi. Shu bilan birga, davlat bojini ham javobgar tashkilot zimmasiga yuklash haqida qaror qabul qilindi.

Bu qaror Marg‘ilon shahar iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyati tomonidan iste’molchining qonuniy manfaatlarini sud tartibida samarali himoya qilishga erishilganining amaliy namunasi bo‘ldi.

Qonun iste’molchini qanday himoya qiladi?

Amaldagi qonunchilikka muvofiq, kommunal xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot iste’molchiga shartnoma va belgilangan me’yorlar asosida sifatli xizmat ko‘rsatishi shart. Agar xizmat belgilangan talablarga javob bermasa yoki umuman ko‘rsatilmagan bo‘lsa, iste’molchi ushbu holatni dalolatnoma bilan rasmiylashtirishni talab qilish, qayta hisob-kitob o‘tkazilishini so‘rash hamda zarur hollarda sud orqali o‘z huquqlarini himoya qilish huquqiga ega.

Xususan, kommunal xizmatlar ko‘rsatish qoidalariga muvofiq, iste’molchining murojaati asosida xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot belgilangan muddatda holatni o‘rganishi, zarur bo‘lsa dalolatnoma tuzishi va yetkazib berilmagan xizmat qiymatini qayta hisoblashi lozim.

Iste’molchilarga tavsiya

Mutaxassislar iste’molchilarga kommunal xizmatlar sifati bilan bog‘liq muammolarga befarq bo‘lmaslikni tavsiya etadi. Agar xonadonda issiqlik, elektr energiyasi, gaz yoki suv ta’minoti belgilangan darajada ko‘rsatilmayotgan bo‘lsa:

— xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotga yozma yoki elektron murojaat qiling;
— holat bo‘yicha dalolatnoma tuzilishini talab qiling;
— barcha to‘lov hujjatlari va murojaatlar nusxalarini saqlang;
— muammo bartaraf etilmasa, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlariga yoki sudga murojaat qiling.

Amaliyot shuni ko‘rsatmoqdaki, qonunchilik talablaridan to‘g‘ri foydalanish orqali iste’molchilarning qonuniy manfaatlarini himoya qilish va asossiz qarzdorliklarni bekor qilish mumkin.

Marg‘ilon shahar iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyati tomonidan amalga oshirilgan mazkur ishlar fuqaroning huquqlari tiklanishiga xizmat qildi. Bu esa iste’molchilar huquqlarini himoya qilish tizimi nafaqat murojaatlarni ko‘rib chiqish, balki zarur hollarda sud orqali ham adolat qaror topishiga erishishini yana bir bor tasdiqlaydi.