Sud jarayonida qarzdorlik qayta hisoblandi: 2,2 million so‘mdan ortiq summa kamaytirildi

Kommunal xizmatlar uchun qarzdorlik hisoblanganda har bir iste’molchida tabiiy savol tug‘iladi: hisoblangan summa haqiqatdan ham to‘g‘rimi?

Ayniqsa, xizmat to‘liq yoki talab darajasida ko‘rsatilmagani haqida e’tirozlar mavjud bo‘lsa, hisob-kitobning qonuniyligi yanada muhim ahamiyat kasb etadi. Marg‘ilon shahrida yashovchi fuqaro S.Z. bilan bog‘liq holat ham aynan shu masala yuzasidan sudgacha yetib bordi.

Marg‘ilon shahar Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyati fuqaro S.Z. manfaatini ko‘zlab Farg‘ona viloyati issiqlik manbai MChJga nisbatan sudga da’vo arizasi bilan murojaat qildi. Da’vo arizasida fuqaroning Marg‘ilon shahar Guliston mahallasidagi xonadonga nisbatan 1 million 935 ming 387 so‘m qarzdorlik va 616 ming 376 so‘m penya, ya’ni jami 2 million 551 ming 763 so‘m hisoblangani ko‘rsatilib, ushbu qarzdorlikdan ozod qilish so‘ralgan.

Sud hujjatlariga ko‘ra, iste’molchi xonadoni 2025 yildan beri yaxshi issiqlik bilan ta’minlanmaganini bildirgan. U bu holat bo‘yicha issiqlik ta’minoti idorasining mutaxassislariga bir necha bor murojaat qilgani, xizmat sifati bilan bog‘liq holat yuzasidan dalolatnoma ham tuzilganini qayd etgan.

Jamiyat vakillari ham sudda issiqlik ta’minoti belgilangan talab darajasida bo‘lmagani haqida dalolatnoma mavjudligini bildirib, hisoblangan qarzdorlikni asossiz deb baholashni so‘ragan.

Ishni ko‘rib chiqish jarayonida muhim holat aniqlandi. Dastlab fuqaroga nisbatan jami 1 million 935 ming 387 so‘m qarzdorlik hisoblangan bo‘lib, uning 616 ming 376 so‘mi penya ekani ko‘rsatilgan edi.

Biroq keyingi sud majlisida javobgar tomonidan qayta hisob-kitob amalga oshirilib, solishtirma dalolatnoma taqdim etildi. Unga ko‘ra, fuqaroning qarzdorligi 270 ming 564 so‘m, penyasi esa 14 ming 521 so‘m etib aniqlangan. Sudda fuqaroning avvaldan amalga oshirgan to‘lovlari ham inobatga olingan.

Demak, sud jarayonidagi qayta hisob-kitob natijasida dastlabki hisoblangan summa bilan keyingi aniqlangan summa o‘rtasida 2 million 266 ming 678 so‘mlik farq yuzaga keldi.

Bu esa kommunal to‘lovlar bilan bog‘liq nizoli holatlarda hisob-kitoblarni yana bir bor tekshirish, mavjud to‘lovlar va haqiqiy xizmat ko‘rsatish holatini hujjatlar asosida o‘rganish qanchalik muhim ekanini ko‘rsatadi.

Sud qarorining huquqiy asoslarida issiqlik ta’minoti munosabatlari Fuqarolik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 194-son qarori bilan tasdiqlangan qoidalar asosida tartibga solinishi qayd etilgan.

Xususan, ko‘p kvartirali uylarga issiqlik energiyasini yetkazib berishda yetkazib beruvchi belgilangan chegaralarda issiqlik energiyasini berish rejimi va sifati uchun javobgar hisoblanadi. Shuningdek, issiqlik ta’minoti mavjud emasligi yoki uning parametrlari shartnomaviy ko‘rsatkichlarga nisbatan pasaygani haqida belgilangan tartibda ariza berilganda, yetkazib beruvchi belgilangan muddatda vakil ishtirokida tegishli dalolatnoma rasmiylashtirish choralarini ko‘rishi lozim.

Shu bilan birga, qoidalarda uy ichidagi isitish tizimlarining texnik holati, boshqaruv va mas’uliyat chegaralari ham alohida belgilangan. Ya’ni har bir nizoda muammo qaerdan kelib chiqqanini — yetkazib beruvchi, ijrochi yoki iste’molchi mas’uliyatiga tegishli ekanini aniqlash muhim.

Sud qayta hisob-kitobdan keyin fuqaro hisobida 270 ming 564 so‘m qarzdorlik va 14 ming 521 so‘m penya qolganini, shuningdek avvaldan amalga oshirilgan to‘lovlar hamda hisob-kitobdagi o‘zgarishlarni inobatga oldi. Natijada Marg‘ilon shahar Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatining iste’molchi manfaatini ko‘zlab qarzdorlikdan to‘liq ozod qilish haqidagi da’vo talabi qanoatlantirishdan rad etildi.

Mazkur sud ishi iste’molchilar uchun muhim saboq bo‘la oladi. Bir tomondan, kommunal xizmatlar uchun haq to‘lash iste’molchining qonuniy majburiyati hisoblanadi. Agar haqiqatan ham xizmatdan foydalanilgan va qonuniy hisoblangan qarzdorlik mavjud bo‘lsa, uni to‘lash lozim.

Ikkinchi tomondan esa, iste’molchiga hisoblangan har qanday summaga so‘zsiz rozi bo‘lish ham shart emas. Agar xizmat sifati, hisob-kitob, penya yoki qarzdorlik miqdori bo‘yicha asosli savollar mavjud bo‘lsa, ularni tekshirishni talab qilish mumkin.

Bu holatda da’vo to‘liq qanoatlantirilmagan bo‘lsa-da, sud jarayonida qayta hisob-kitob o‘tkazilib, dastlabki 2 million 551 ming 763 so‘mlik hisoblangan qarz va penya 285 ming 85 so‘mgacha aniqlashtirildi. Ya’ni hisoblangan umumiy summa 2 million 266 ming 678 so‘mga kamaydi.

Xulosa oddiy: kommunal to‘lovlar bo‘yicha hisob-kitob sizda shubha uyg‘otsa, hujjatlarni tekshiring, to‘lov kvitansiyalarini saqlang, xizmat sifati bilan bog‘liq kamchiliklarni o‘z vaqtida rasmiylashtiring va zarurat bo‘lsa, qonuniy huquqlaringizni himoya qilish mexanizmlaridan foydalaning.

Huquqni himoya qilish — har doim ham «qarzni butunlay bekor qilish» degani emas. Ba’zan eng muhim natija — haqiqiy hisob-kitobni aniqlash va asossiz yoki noto‘g‘ri hisoblangan summalarning qayta ko‘rib chiqilishi bo‘ladi.