Суднинг ҳал қилув қарори билан коммунал қарздорликнинг ярми бекор қилинди

Коммунал хизматлар соҳасида истеъмолчилар билан хизмат кўрсатувчи ташкилотлар ўртасида юзага келадиган низоларнинг аксарияти хизмат сифати ва тўловларнинг тўғри ҳисобланиши билан боғлиқ. Бундай вазиятларда истеъмолчилар ўз ҳуқуқларини билиши ва уларни қонун доирасида ҳимоя қила олиши муҳим аҳамиятга эга.

Марғилон шаҳрида яшовчи фуқаро М.Т. ҳам иссиқлик таъминоти хизмати бўйича асоссиз ҳисобланган қарздорликдан норози бўлиб, Марғилон шаҳар истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятига мурожаат қилди. Мурожаат асосида жамият мутахассислари томонидан ҳолат атрофлича ўрганилиб, истеъмолчининг манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида судга даъво аризаси киритилди.

Мурожаат мазмуни нима эди?

Фуқаро манзили бўйича иссиқлик таъминоти хизмати етарли даражада кўрсатилмаган бўлишига қарамасдан, хизмат кўрсатувчи ташкилот томонидан 2025–2026 йиллар учун 2 миллион 62 минг 954 сўм асосий қарз ҳамда 610 минг 173 сўм пеня ҳисобланган. Истеъмолчи мазкур қарздорлик ҳақиқатга тўғри келмаслигини билдириб, уни бекор қилишни сўраган.

Суд муҳокамаси давомида маълум бўлишича, хонадон ҳақиқатдан ҳам талаб даражасида иссиқлик билан таъминланмаган. Бу ҳолат бўйича тегишли далолатнома расмийлаштирилган ва хизмат сифатининг белгиланган талабларга жавоб бермагани қайд этилган.

Суд қандай қарор қабул қилди?

Иш ҳужжатлари, тарафларнинг тушунтиришлари ва тақдим этилган далилларни ҳар томонлама ўрганган суд даъвони қисман қаноатлантирди.

Ҳал қилув қарорига мувофиқ, хизмат кўрсатувчи ташкилот томонидан ҳисобланган коммунал қарздорликнинг 50 фоизи бекор қилинди. Шу билан бирга, давлат божини ҳам жавобгар ташкилот зиммасига юклаш ҳақида қарор қабул қилинди.

Бу қарор Марғилон шаҳар истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамияти томонидан истеъмолчининг қонуний манфаатларини суд тартибида самарали ҳимоя қилишга эришилганининг амалий намунаси бўлди.

Қонун истеъмолчини қандай ҳимоя қилади?

Амалдаги қонунчиликка мувофиқ, коммунал хизмат кўрсатувчи ташкилот истеъмолчига шартнома ва белгиланган меъёрлар асосида сифатли хизмат кўрсатиши шарт. Агар хизмат белгиланган талабларга жавоб бермаса ёки умуман кўрсатилмаган бўлса, истеъмолчи ушбу ҳолатни далолатнома билан расмийлаштиришни талаб қилиш, қайта ҳисоб-китоб ўтказилишини сўраш ҳамда зарур ҳолларда суд орқали ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ҳуқуқига эга.

Хусусан, коммунал хизматлар кўрсатиш қоидаларига мувофиқ, истеъмолчининг мурожаати асосида хизмат кўрсатувчи ташкилот белгиланган муддатда ҳолатни ўрганиши, зарур бўлса далолатнома тузиши ва етказиб берилмаган хизмат қийматини қайта ҳисоблаши лозим.

Истеъмолчиларга тавсия

Мутахассислар истеъмолчиларга коммунал хизматлар сифати билан боғлиқ муаммоларга бефарқ бўлмасликни тавсия этади. Агар хонадонда иссиқлик, электр энергияси, газ ёки сув таъминоти белгиланган даражада кўрсатилмаётган бўлса:

– хизмат кўрсатувчи ташкилотга ёзма ёки электрон мурожаат қилинг;
– ҳолат бўйича далолатнома тузилишини талаб қилинг;
– барча тўлов ҳужжатлари ва мурожаатлар нусхаларини сақланг;
– муаммо бартараф этилмаса, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятларига ёки судга мурожаат қилинг.

Амалиёт шуни кўрсатмоқдаки, қонунчилик талабларидан тўғри фойдаланиш орқали истеъмолчиларнинг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ва асоссиз қарздорликларни бекор қилиш мумкин.

Марғилон шаҳар истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамияти томонидан амалга оширилган мазкур ишлар фуқаронинг ҳуқуқлари тикланишига хизмат қилди. Бу эса истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизими нафақат мурожаатларни кўриб чиқиш, балки зарур ҳолларда суд орқали ҳам адолат қарор топишига эришишини яна бир бор тасдиқлайди.