Электр таъминоти корхоналарида ўтказилган ўрганиш натижалари бўйича жамлама таҳлилий маълумот

Ҳудудий бирлашма томонидан электр таъминоти корхоналарида истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш ҳолати, истеъмолчилар ҳуқуқларига оид ахборотларнинг очиқлиги, ҳисоб-китоблар, электр таъминотидаги узилишлар, мурожаатлар билан ишлаш ҳамда ходимларнинг ҳуқуқий саводхонлиги йўналишларида ўрганишлар ўтказилди.

Ўрганиш натижаларига кўра, аксарият ҳудудларда истеъмолчилар билан ишлашнинг асосий ташкилий механизмлари йўлга қўйилган. Бироқ айрим ҳудудларда электрон навбат тизими, истеъмолчиларга қонунчилик талабларини очиқ етказиш, электр таъминотида узилишлар ҳақида ахборот бериш ва ходимларни истеъмолчилар ҳуқуқлари бўйича ўқитиш масалаларида камчиликлар мавжуд.

1. Истеъмолчиларни қабул қилиш ва ахборот билан таъминлаш

16 та ҳудуднинг барчасида истеъмолчиларни қабул қилиш учун алоҳида жой ташкил этилган. 15 тасида истеъмолчилар учун ўтириш жойлари мавжуд, фақат Фарғона тумани ва Ёзёвон туманида бу талаб бажарилмаган.
Электрон навбат ёки қабул навбати тизими эса бор-йўғи 7 та ҳудудда мавжуд. Фарғона, Марғилон ва Қувасой шаҳарлари, Фарғона, Ёзёвон, Тошлоқ, Қўштепа, Олтиариқ, Учкўприк ва Ўзбекистон туманларида бундай тизим мавжуд эмас ёки талаб даражасида ташкил этилмаган.
Истеъмолчиларга хизмат кўрсатиш вақти очиқ кўрсатилган объектлар 14 тани ташкил этган. Фарғона ва Ёзёвон туманларида ушбу масалада камчилик қайд этилган.

2. Ишонч телефони ва мурожаат қилиш имкониятлари

15 та ҳудудда ташкилотнинг ишонч телефони кўрсатилган бўлса, Фарғона шаҳрида бу борада камчилик аниқланган.
Истеъмолчиларга мурожаат қилиш усуллари ҳақида маълумот 14 та ҳудудда берилган. Қувасой шаҳри ва Олтиариқ туманида мазкур маълумотлар етарли даражада очиқланмаган.
Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ташкилотга кириши ва хизматлардан фойдаланиши учун имконият 15 та ҳудудда яратилган бўлиб, Фарғона шаҳрида бу борада камчилик қайд этилган.

3. Истеъмолчилар ҳуқуқларига оид ахборотларнинг очиқлиги

Ўрганишда энг эътиборли масалалардан бири — истеъмолчилар ҳуқуқларига оид ахборотларнинг очиқлиги бўлди.
13 та ҳудудда истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишга оид қонунчилик ҳужжатлари мавжуд. Қўқон шаҳри, Фарғона тумани ва Ёзёвон туманида бу талаб тўлиқ таъминланмаган.
«Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонуннинг асосий қоидалари эса 11 та ҳудудда истеъмолчиларга очиқ етказилган. Қўқон шаҳри, Фарғона ва Ёзёвон туманлари, Олтиариқ ҳамда Учкўприк туманларида бу йўналишда камчиликлар аниқланган.
Электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари 13 та ҳудудда очиқ жойлаштирилган, 3 та ҳудудда — Фарғона ва Ёзёвон туманлари ҳамда Фарғона шаҳрида — бу талаб таъминланмаган.
Электр энергияси тарифлари ҳақида маълумот 15 та ҳудудда мавжуд бўлиб, Фарғона шаҳрида камчилик қайд этилган.

4. Тўлов ва ҳисоб-китоблар

Тўлов усуллари ҳақида маълумот 13 та ҳудудда очиқ кўрсатилган. Фарғона, Ёзёвон ва Олтиариқ туманларида бу борада камчилик мавжуд.
Шу билан бирга, шахсий ҳисоб рақамларини электрон тизимда юритиш, ҳисоблагичларни текшириш ва пломбалашга оид ҳужжатларни юритиш, пломба бузилиши ёки ҳисоблагичга аралашиш ҳолатларини далолатнома билан расмийлаштириш, қайта ҳисоб-китобларни амалга ошириш ҳамда қарздорлик ҳақида истеъмолчига тушунарли маълумот бериш каби муҳим жараёнлар барча 16 та ҳудудда мавжуд деб қайд этилган.
Бу электр энергияси ҳисоб-китобларининг ташкилий қисми бўйича умумий ҳолат нисбатан барқарор эканини кўрсатади.

5. Электр таъминотидаги узилишлар

15 та ҳудудда электр таъминотида узилишлар юз берганда мурожаат қилиш телефонлари кўрсатилган. Фарғона шаҳрида ушбу маълумотлар бўйича камчилик аниқланган.
Режали узилишлар бўйича маълумотларни қайд этиш журнали 15 та ҳудудда мавжуд бўлиб, Ўзбекистон туманида бу талаб таъминланмаган.
Авариявий узилишлар бўйича алоҳида ҳисоб 15 та ҳудудда юритилади. Ўзбекистон туманида бу борада ҳам камчилик қайд этилган.
Шу билан бирга, режали таъмирлаш ишлари ҳақида истеъмолчиларни олдиндан хабардор қилиш ва узилишларни бартараф этиш муддатларини назорат қилиш барча 16 та ҳудудда йўлга қўйилган деб кўрсатилган.

6. Мурожаатлар билан ишлаш

Мурожаатларни қайд этиш журнали ёки электрон базаси барча 16 та ҳудудда мавжуд. Мурожаатларни кўриб чиқиш муддатлари, натижаларни истеъмолчига етказиш ҳамда раҳбариятга мунтазам таҳлилий маълумот киритиш жараёнлари ҳам барча ҳудудларда мавжудлиги қайд этилган.
Бироқ қайта-қайта мурожаат қилаётган истеъмолчилар муаммоларини алоҳида таҳлил қилиш масаласида Қўқон шаҳрида камчилик аниқланган.

7. Ходимларнинг ҳуқуқий саводхонлиги

Ходимларни истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича ўқитиш масаласида нисбатан паст кўрсаткич қайд этилди.
16 та ҳудуддан 12 тасида ходимлар мазкур йўналишда ўқитилган. Қўқон шаҳри, Қувасой шаҳри, Учкўприк ва Бешариқ туманларида ходимларни истеъмолчилар ҳуқуқлари бўйича ўқитиш ҳолати талаб даражасида эмас.
Шу билан бирга, ходимлар учун даврий ҳуқуқий тушунтиришлар ўтказилиши барча 16 та ҳудудда қайд этилган.

Хулоса

Ўрганиш натижалари электр таъминоти корхоналарида истеъмолчилар билан ишлаш, ҳисоб-китобларни юритиш ва мурожаатларни кўриб чиқишнинг асосий механизмлари аксарият ҳудудларда шаклланганини кўрсатди.
Шу билан бирга, электрон навбат тизимини жорий этиш, истеъмолчилар ҳуқуқларига оид ахборотларни очиқ жойлаштириш, электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари ва тарифлар ҳақида маълумотларни тўлиқ етказиш, узилишлар бўйича ахборотларнинг очиқлигини таъминлаш ҳамда ходимларнинг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш эътибор талаб қиладиган асосий йўналишлар сифатида намоён бўлди.
Айниқса, Фарғона шаҳри, Фарғона ва Ёзёвон туманларида бир нечта йўналиш бўйича камчиликлар такрорлангани сабабли ушбу ҳудудларда аниқланган ҳолатларни бартараф этиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар белгилаш мақсадга мувофиқ.