Elektr ta’minoti korxonalarida o‘tkazilgan o‘rganish natijalari bo‘yicha jamlama tahliliy ma’lumot

Hududiy birlashma tomonidan elektr ta’minoti korxonalarida iste’molchilarga xizmat ko‘rsatish holati, iste’molchilar huquqlariga oid axborotlarning ochiqligi, hisob-kitoblar, elektr ta’minotidagi uzilishlar, murojaatlar bilan ishlash hamda xodimlarning huquqiy savodxonligi yo‘nalishlarida o‘rganishlar o‘tkazildi.

O‘rganish natijalariga ko‘ra, aksariyat hududlarda iste’molchilar bilan ishlashning asosiy tashkiliy mexanizmlari yo‘lga qo‘yilgan. Biroq ayrim hududlarda elektron navbat tizimi, iste’molchilarga qonunchilik talablarini ochiq yetkazish, elektr ta’minotida uzilishlar haqida axborot berish va xodimlarni iste’molchilar huquqlari bo‘yicha o‘qitish masalalarida kamchiliklar mavjud.

1. Iste’molchilarni qabul qilish va axborot bilan ta’minlash

16 ta hududning barchasida iste’molchilarni qabul qilish uchun alohida joy tashkil etilgan. 15 tasida iste’molchilar uchun o‘tirish joylari mavjud, faqat Farg‘ona tumani va Yozyovon tumanida bu talab bajarilmagan.
Elektron navbat yoki qabul navbati tizimi esa bor-yo‘g‘i 7 ta hududda mavjud. Farg‘ona, Marg‘ilon va Quvasoy shaharlari, Farg‘ona, Yozyovon, Toshloq, Qo‘shtepa, Oltiariq, Uchko‘prik va O‘zbekiston tumanlarida bunday tizim mavjud emas yoki talab darajasida tashkil etilmagan.
Iste’molchilarga xizmat ko‘rsatish vaqti ochiq ko‘rsatilgan ob’ektlar 14 tani tashkil etgan. Farg‘ona va Yozyovon tumanlarida ushbu masalada kamchilik qayd etilgan.

2. Ishonch telefoni va murojaat qilish imkoniyatlari

15 ta hududda tashkilotning ishonch telefoni ko‘rsatilgan bo‘lsa, Farg‘ona shahrida bu borada kamchilik aniqlangan.
Iste’molchilarga murojaat qilish usullari haqida ma’lumot 14 ta hududda berilgan. Quvasoy shahri va Oltiariq tumanida mazkur ma’lumotlar yetarli darajada ochiqlanmagan.
Nogironligi bo‘lgan shaxslarning tashkilotga kirishi va xizmatlardan foydalanishi uchun imkoniyat 15 ta hududda yaratilgan bo‘lib, Farg‘ona shahrida bu borada kamchilik qayd etilgan.

3. Iste’molchilar huquqlariga oid axborotlarning ochiqligi

O‘rganishda eng e’tiborli masalalardan biri — iste’molchilar huquqlariga oid axborotlarning ochiqligi bo‘ldi.
13 ta hududda iste’molchilar huquqlarini himoya qilishga oid qonunchilik hujjatlari mavjud. Qo‘qon shahri, Farg‘ona tumani va Yozyovon tumanida bu talab to‘liq ta’minlanmagan.
«Iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida»gi Qonunning asosiy qoidalari esa 11 ta hududda iste’molchilarga ochiq yetkazilgan. Qo‘qon shahri, Farg‘ona va Yozyovon tumanlari, Oltiariq hamda Uchko‘prik tumanlarida bu yo‘nalishda kamchiliklar aniqlangan.
Elektr energiyasidan foydalanish qoidalari 13 ta hududda ochiq joylashtirilgan, 3 ta hududda — Farg‘ona va Yozyovon tumanlari hamda Farg‘ona shahrida — bu talab ta’minlanmagan.
Elektr energiyasi tariflari haqida ma’lumot 15 ta hududda mavjud bo‘lib, Farg‘ona shahrida kamchilik qayd etilgan.

4. To‘lov va hisob-kitoblar

To‘lov usullari haqida ma’lumot 13 ta hududda ochiq ko‘rsatilgan. Farg‘ona, Yozyovon va Oltiariq tumanlarida bu borada kamchilik mavjud.
Shu bilan birga, shaxsiy hisob raqamlarini elektron tizimda yuritish, hisoblagichlarni tekshirish va plombalashga oid hujjatlarni yuritish, plomba buzilishi yoki hisoblagichga aralashish holatlarini dalolatnoma bilan rasmiylashtirish, qayta hisob-kitoblarni amalga oshirish hamda qarzdorlik haqida iste’molchiga tushunarli ma’lumot berish kabi muhim jarayonlar barcha 16 ta hududda mavjud deb qayd etilgan.
Bu elektr energiyasi hisob-kitoblarining tashkiliy qismi bo‘yicha umumiy holat nisbatan barqaror ekanini ko‘rsatadi.

5. Elektr ta’minotidagi uzilishlar

15 ta hududda elektr ta’minotida uzilishlar yuz berganda murojaat qilish telefonlari ko‘rsatilgan. Farg‘ona shahrida ushbu ma’lumotlar bo‘yicha kamchilik aniqlangan.
Rejali uzilishlar bo‘yicha ma’lumotlarni qayd etish jurnali 15 ta hududda mavjud bo‘lib, O‘zbekiston tumanida bu talab ta’minlanmagan.
Avariyaviy uzilishlar bo‘yicha alohida hisob 15 ta hududda yuritiladi. O‘zbekiston tumanida bu borada ham kamchilik qayd etilgan.
Shu bilan birga, rejali ta’mirlash ishlari haqida iste’molchilarni oldindan xabardor qilish va uzilishlarni bartaraf etish muddatlarini nazorat qilish barcha 16 ta hududda yo‘lga qo‘yilgan deb ko‘rsatilgan.

6. Murojaatlar bilan ishlash

Murojaatlarni qayd etish jurnali yoki elektron bazasi barcha 16 ta hududda mavjud. Murojaatlarni ko‘rib chiqish muddatlari, natijalarni iste’molchiga yetkazish hamda rahbariyatga muntazam tahliliy ma’lumot kiritish jarayonlari ham barcha hududlarda mavjudligi qayd etilgan.
Biroq qayta-qayta murojaat qilayotgan iste’molchilar muammolarini alohida tahlil qilish masalasida Qo‘qon shahrida kamchilik aniqlangan.

7. Xodimlarning huquqiy savodxonligi

Xodimlarni iste’molchilar huquqlarini himoya qilish bo‘yicha o‘qitish masalasida nisbatan past ko‘rsatkich qayd etildi.
16 ta hududdan 12 tasida xodimlar mazkur yo‘nalishda o‘qitilgan. Qo‘qon shahri, Quvasoy shahri, Uchko‘prik va Beshariq tumanlarida xodimlarni iste’molchilar huquqlari bo‘yicha o‘qitish holati talab darajasida emas.
Shu bilan birga, xodimlar uchun davriy huquqiy tushuntirishlar o‘tkazilishi barcha 16 ta hududda qayd etilgan.

Xulosa

O‘rganish natijalari elektr ta’minoti korxonalarida iste’molchilar bilan ishlash, hisob-kitoblarni yuritish va murojaatlarni ko‘rib chiqishning asosiy mexanizmlari aksariyat hududlarda shakllanganini ko‘rsatdi.
Shu bilan birga, elektron navbat tizimini joriy etish, iste’molchilar huquqlariga oid axborotlarni ochiq joylashtirish, elektr energiyasidan foydalanish qoidalari va tariflar haqida ma’lumotlarni to‘liq yetkazish, uzilishlar bo‘yicha axborotlarning ochiqligini ta’minlash hamda xodimlarning huquqiy savodxonligini oshirish e’tibor talab qiladigan asosiy yo‘nalishlar sifatida namoyon bo‘ldi.
Ayniqsa, Farg‘ona shahri, Farg‘ona va Yozyovon tumanlarida bir nechta yo‘nalish bo‘yicha kamchiliklar takrorlangani sababli ushbu hududlarda aniqlangan holatlarni bartaraf etish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar belgilash maqsadga muvofiq.